Bu sayfa ilk okuma yazma sürecindeki ses ve harf etkinlik sayfalarını bir araya getirir. Sıra alfabe sırası değildir: İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı harfleri beş gruba ayırır ve sırayı Şekil 1'de verir (s. 7). 1. grup a, n, e, t, i, l (6 hafta); 2. grup o, k, u, r, ı, m (4 hafta); 3. grup ü, s, ö, y, d, z (2 hafta); 4. grup ç, b, g, c, ş (2 hafta); 5. grup p, h, v, ğ, f, j (2 hafta).

Her sayfada sesi duyurmak için bu site için yazılmış bir tekerleme, sese özgü bir sınıf etkinliği, tahtada ya da telefonda oynanan bir ses oyunu ve üç A4 kâğıt var: harf yazma, ses avı ve harf boyama. Hece ve sözcük örnekleri yalnız o sese kadar öğrenilen harflerle yazıldı; a sayfasında hece yok, çünkü hece n ile başlar (s. 12).

Okul öncesi ve 1. sınıf

Sayfaların asıl kullanıcısı 1. sınıftır. Okul Öncesi Eğitim Programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101); bu yüzden her sayfada 60-72 ay için ayrı bir bölüm vardır ve bu bölüm yalnız sesi duymayı (ilk ses, son ses, sesle başlayan sözcük bulma) ve harfin büyük ve küçük biçimini fark etmeyi içerir. Okul öncesinde yazma kâğıdı kullanılmaz.

1. Grup: a, n, e, t, i, l

Programın önerdiği süre 6 haftadır. İlk ses a; n ile birlikte ilk heceler (an, na) okunur, l ile grup biter ve altı harfle lale, elli, alet gibi sözcükler okunabilir.

  • A Sesi

    Kâğıttan arı, a sesi geçen resimlerin çiçeğine konar.

  • N Sesi

    Kâğıt nar ağacı: n geçen resimler narların içine.

  • E Sesi

    Sınıftaki eşyalarda e sesi var mı? Kalem, defter, pencere.

  • T Sesi

    T sesi geçen sözcüğü söyleyen trene vagon olur.

  • İ Sesi

    Yere serilen ipte her adımda i sesi geçen bir sözcük.

  • L Sesi

    L sesi geçen sözcüğü bulan vazoya bir kâğıt lale koyar.

2. Grup: o, k, u, r, ı, m

Programın önerdiği süre 4 haftadır. O ile ilk yuvarlak ünlü gelir; ı sayfasında noktasız ı ile 1. gruptaki noktalı i ayrılır. M ile grup biter ve on iki harfle mum, kalem, limon, umut gibi sözcükler okunabilir.

  • O Sesi

    O sesi geçen sözcüğü söyleyen sınıf otobüsüne biner.

  • K Sesi

    K sesi geçen her sözcükle kaleye bir kutu eklenir.

  • U Sesi

    U sesi geçen her sözcükle uçurtmanın kuyruğu uzar.

  • R Sesi

    R sesi geçen sözcüğü duyan robot bir adım atar.

  • I Sesi

    Noktasız ı ile noktalı i sesini resimlerle ayırma.

  • M Sesi

    M sesi geçen resim kartı mektup kutusuna atılır.

3. Grup: ü, s, ö, y, d, z

Programın önerdiği süre 2 haftadır. Ü ve ö sayfalarında 2. gruptaki u ve o ile ayrım çalışılır; z ile grup biter ve on sekiz harfle kuzu, deniz, zeytin, dondurma gibi sözcükler okunabilir.

  • Ü Sesi

    Ü sesi duyulunca tahtadaki üzüm salkımına bir tane eklenir.

  • S Sesi

    S sesi geçen resim kartı sepete konur.

  • Ö Sesi

    Ö sesi geçen resim kartı ördek gibi havuza yüzdürülür.

  • Y Sesi

    Y sesi geçen resim kartı tahtadaki kuş yuvasına konur.

  • D Sesi

    D sesi duyulunca yere çizilen dereden atlanır.

  • Z Sesi

    Z sesi duyulunca masa zili bir kez çalınır.

4. Grup: ç, b, g, c, ş

Programın önerdiği süre 2 haftadır. C sayfasında grubun ilk sesi ç ile, ş sayfasında 3. gruptaki s ile ayrım çalışılır; ş ile grup biter ve yirmi üç harfle çiçek, bulut, gemi, şeker gibi sözcükler okunabilir.

  • Ç Sesi

    Ç sesi duyulunca yerdeki çemberin içine girilir.

  • B Sesi

    B sesi duyulunca kâğıttan bayrak havaya kaldırılır.

  • G Sesi

    G sesi duyulunca tahtadaki güneşe bir ışın çizilir.

  • C Sesi

    C sesi geçen resim kartı civcivin kutusuna konur.

  • Ş Sesi

    Ş sesi duyulunca öğretmenin tuttuğu şemsiyenin altına girilir.

5. Grup: p, h, v, ğ, f, j

Programın önerdiği süre 2 haftadır. P sayfasında 4. gruptaki b ile, ğ sayfasında g ile, f sayfasında v ile ayrım çalışılır. Ğ ile başlayan sözcük olmadığı için ğ oyunu ve ses avı kâğıdı yalnız “geçtiği” resmi sorar; j ile başlayan sözcük az olduğu için j oyunu da üç basamakta yalnız “geçtiği” resmi sorar. J ile grup biter ve yirmi dokuz harfle pasta, horoz, vapur, ağaç, fener, pijama gibi sözcükler okunabilir.

  • P Sesi

    P sesi duyulunca avuçlar birleştirilip balon patlatılır.

  • H Sesi

    H sesi duyulunca avuçlara sıcak nefes verilir.

  • V Sesi

    V sesi duyulunca sınıfın vapuruna binilir.

  • Ğ Sesi

    Ğ geçen sözcükte kollar iki yana açılıp ses uzatılır.

  • F Sesi

    F sesi duyulunca parmak mum gibi tutulup üflenir.

  • J Sesi

    J sesi duyulunca çocuklar jöle gibi titrer.

Bir ses sayfası nasıl kullanılır?

Önce tekerlemeyle sesi duyurun, sonra sayfadaki sınıf etkinliğini yapın ve ses oyununu birlikte oynayın. Ünsüz seslerde (n, t, l, k, r, m, s, y, d, z, ç, b, g, c, ş, p, h, v, ğ, f, j) sesi tek başına uzatarak söyletmeyin; sözcüğün içinde vurgulayın (program s. 12). Kâğıtlarda yazılış oku yoktur; harfin yazılışını tahtada siz gösterin ve yön için programdaki Şekil 2'ye bakın. Hece ve sözcükleri sesli okumaya geçmeden önce Hece Alkışı ve Uyak Avı etkinlikleri sesleri duymaya hazırlık olarak kullanılabilir.

Sayfalar programın neresine denk gelir?

Her sayfanın “Programla ilişkisi” bölümünde, etkinliğin İlkokul Türkçe programındaki 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'ndaki 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) hangileriyle eşleştiği yazılıdır; kodlar ve adlar programdan birebir alınmıştır, eşleme ise bizim önerimizdir. Program, gruplar için verdiği sürelerin öğretmen tarafından sınıfın durumuna göre düzenlenebileceğini söyler (s. 8); sayfaları bir haftaya sıkıştırmak gerekmez. Bir ses oturmadan bir sonrakine geçmek yerine aynı sayfanın oyununu ve ses avı kâğıdını başka bir gün yeniden kullanabilirsiniz.

Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.