T, 1. grubun dördüncü sesidir. Dört harfle okunabilecek sözcükler çoğalır: at, et, tat, tane, anten, tente. T sert ve kısa bir ünsüzdür; tek başına söylenmeye çalışıldığında arkasına bir ünlü eklenir ve “tı” ya da “te” gibi duyulur. Bu yüzden sesi sözcük içinde vurgulayarak çalışın.
Etkinlik bir ses trenidir. Öğretmen lokomotif olur. Çocuklar sırayla bir sözcük söyler; sözcükte t sesi varsa çocuk öndekinin omuzlarından tutup trene vagon olarak katılır. Tren sınıfta bir tur atınca okuma başlar.
T Sesi Oyunu
Resimlere bak 👀 adını söyle, t sesini duyduğun resme dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. İlk iki basamakta sesin geçtiği resim, üçüncü basamakta sesle başlayan resim seçilir; her resmin adı düğmede yazılıdır. Oyun ses çalmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- Tekerleme. Tren tekerlemesi söylenir; çocuklar her “t”de dirseklerini tren tekerleği gibi döndürür.
- Ses treni. Öğretmen bir resim kartı gösterir, çocuk adını söyler. Tavuk, tilki, top gibi t sesi geçen bir sözcük söyleyen çocuk trene katılır; fil ya da kiraz diyen çocuk istasyonda bekler ve bir sonraki kartta yeniden dener.
- Tur. Tren sınıfı dolaşır; her vagon kendi sözcüğünü söyler. Dokunma, çocuğun ve öndekinin isteğine bağlıdır; istemeyen çocuk yanında yürür.
- Okuma. Tahtaya önce kapalı heceler at ve et, sonra açık heceler ta ve te yazılır. Ardından at, tat, tane, anten sözcükleri okunur.
- Oyun ve kâğıtlar. Ses oyunu oynanır, kâğıtlar dağıtılır.
1. sınıf: sesi duy, tanı, oku, yaz
T, 1. grubun 4. sesidir. Önce tren tekerlemesiyle ses hissettirilir, sonra ses treninde ve oyunda t sesinin geçtiği resim seçilir, sonunda çocuk kendi örneğini verir: tavuk, tencere, kitap, ütü. T bir ünsüzdür: sesi tek başına uzatarak söyletmeyin, “tat”, “at” gibi sözcüklerin içinde vurgulayın. Okuma örnekleri yalnız a, n, e, t harfleriyle yazıldı.
Bu sese kadar öğrenilen harflerle hece ve sözcükler (önce kapalı, sonra açık hece):
- at
- et
- ta
- te
- at
- et
- tat
- tane
- anten
- tente
- ata
- net
Okul öncesi (60-72 ay): sesi duy
Okul öncesinde okuma-yazma öğretimi içermez. Okul öncesi programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101).
60-72 ay çocukları ses avı kâğıdında tilki, top ve tavuk resimlerini boyar; elma, fil ve kirazda t sesi yoktur. Sözcük üretmede öğretmen “top” der, çocuk t ile başlayan başka bir sözcük arar. Son ses için “at”, “kilit” ve “süt” sözcüklerinin sonu dinlenir.
Kullanılacak kâğıt yalnız ses avı kâğıdıdır.
Tekerleme: Tren Geliyor bu site için yazıldı
Çocuklar yerinde sayarak dirseklerini döndürür; son satırda dururlar.
Tren gelir tak tuk, tak tuk,
Tavuk biner, tilki biner,
Top yuvarlanır tepeden,
Tren durur, “tıs” der tekerlek.
Programla ilişkisi
Kodlar ve adlar İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'nın 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir.
- T.D.1.1.a Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer. Ses treninde ve oyunda t sesinin geçtiği resmi seçer.
- T.D.1.2.a Sese karşılık gelen sembolü/harfi tanır. Tahtadaki t harfini t sesiyle eşler.
- T.D.1.2.d Dinlediği sesin bulunduğu sözcüklere örnekler verir. Tavuk, tilki, kitap gibi t sesinin bulunduğu sözcükler söyler.
- T.O.1.1.a Harf ve heceleri doğru seslendirir. At, et, ta, te hecelerini seslendirir.
- T.O.1.1.b Sözcükleri doğru okur. Tat, tane, anten, tente sözcüklerini okur.
- T.Y.1.1.c Hece, sözcük veya cümleler yazar. Yazma kâğıdında t harfini, defterinde at ve et sözcüklerini yazar.
- TAEOB.2.e Sözcüklerin ilk / son seslerini söyler. Okul öncesinde: “at” ve “kilit” sözcüklerinin son sesini söyler.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Harf yazma: Küçük t ve büyük T için dolu örnek, kesik çizgili harfler ve boş dizge. Küçük t'nin dik temel biçimini programdaki Şekil 2'yle karşılaştırın; kâğıtta yazılış oku yok. Ses avı: Tilki, top ve tavuk t ile başlar; elma, fil ve kirazda t yoktur. Harf boyama: İçi boş büyük T ve küçük t, altında top.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Tren yerine masada oynanır: t sesi geçen resim kartı çocuğun önündeki kâğıt trene, geçmeyen kart kutuya konur. Öğretmen sözcükleri yavaş söyler.
- Zor: Çocuk t sesi sözcüğün başında (top), ortasında (kitap) ve sonunda (at) olan birer sözcük bulur. Sonra a, n, e, t kartlarıyla “tente” ve “anten”i kurup okur.
Yazdırılabilir dosyalar
- T harfi yazma kâğıdı (1. sınıf) (PDF, A4)
- T sesi ses avı kâğıdı (PDF, A4)
- T harfi boyama kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta t sesini ve at, et, tat gibi sözcükleri okuduk. Yolda giderken t sesi geçen şeyleri birlikte sayın: taksi, tabela, tavuk. T'yi tek başına söyletmeyin; sözcüğün içinde vurgulayın.
Kaynaklar
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (PDF) — ses grupları ve sırası (s. 7), ses öğretimi ve ünsüzlerin sesletilmesi (s. 12), 1. sınıf öğrenme çıktıları (s. 28)
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (TEGM, PDF) — okuma-yazma öğretilmez (s. 101), 60-72 ay TAEOB.2 ve TAEOB.3 süreç bileşenleri (s. 149)
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.