Çocuklar kısa bir tekerleme dinler, uyaklı yerlerde el çırpar, sonra resim kartlarından sonu aynı sesle biten sözcük çiftlerini bulur ve söylenen sözcüğe uyaklı yeni sözcükler söyler. Etkinlik tamamen kulakla yürür: çocuktan harf tanıması, okuması ya da yazması beklenmez. Etkinliğin sonunda aşağıdaki oyun tahtada ya da evde bir telefonda birlikte oynanabilir.
Uyak Avı
Resmin adını söyle 🗣️ sonu ona benzeyen resme dokun 👆
Sözcükler bu satırda soldan sağa düğme sırasıyla yazılıdır: yetişkin sesli söyler, çocuk dinleyip seçer. Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. Oyun ses kullanmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Programla ilişkisi
Aşağıdaki öğrenme çıktıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'ndan birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir. Kodların nasıl okunduğu Maarif Modeli rehberinde anlatılıyor.
- TADB.1. Dinleyecekleri / izleyecekleri şiir, hikâye, tekerleme, video, tiyatro, animasyon gibi materyalleri yönetebilme: tekerlemeyi dinleme; yalnız 36-48 ile 48-60 ay satırlarında.
- TADB.4. Dinledikleri / izledikleri şiir, hikâye, tekerleme, video, tiyatro, animasyon gibi materyalleri değerlendirebilme: yalnız 36-48 ay satırında.
- TAEOB.2. Ses bilgisel farkındalık becerileri gösterebilme: uyaklı sözcükleri eşleştirme ve üretme; yalnız 48-60 ile 60-72 ay için, bu süreç bileşenleri programın 36-48 ay tablosunda yoktur.
- TAKB.2. Konuşma sürecinin içeriğini oluşturabilme: yalnız 60-72 ay için; uyaklı sözcüklerle kısa bir tekerleme kurma.
| Yaş grubu | Programdaki süreç bileşeni |
|---|---|
| 36-48 ay | TADB.1.a Kendisine sunulan seçenekler arasından dinleyecekleri / izleyecekleri materyalleri seçer. TADB.1.b Seçilen materyalleri kısa süreli dinler / izler. TADB.4.a Dinledikleri / izledikleri materyallere ilişkin duygu ve düşüncelerini ifade eder. |
| 48-60 ay | TADB.1.b Seçilen materyalleri dinler / izler. TAEOB.2.ç Uyaklı sözcükleri eşleştirir. TAEOB.2.d Söylenen sözcükle uyaklı sözcükler üretir. |
| 60-72 ay | TAEOB.2.ç Uyaklı sözcükleri eşleştirir. TAEOB.2.d Söylenen sözcükle uyaklı sözcükler üretir. TAKB.2.e Şiir, hikâye, tekerleme gibi özgün sözlü ürün oluşturur. |
Programın 48-60 ve 60-72 ay açıklamasında eşleştirmenin resimle yapıldığı yazılıdır: "Görselleri verilen uyaklı sözcükleri eşleştirir ve söylenen sözcükle uyaklı sözcükler üretir." (s. 22) Kartlar ve oyun bu yüzden resimlidir.
Programdan: "Okul öncesi dönemde çocuklara okuma ve yazma öğretilmez." (s. 16) Bu etkinlikte uyak kulakla bulunur. Oyundaki sözcükler yetişkin için yazılıdır; çocuktan okuması beklenmez.
İlkokul için bu sayfada kod vermiyoruz: ilkokul Türkçe dersi programının çıktı tablolarını bu etkinlik için okumadık.
Tekerleme bizim önerimiz
Bu kısa tekerlemeyi biz yazdık; art arda gelen her iki satırın sonu uyaklıdır:
Çalar zil,
Gelir fil.
Erir buz,
Yeriz muz.
Doğar ay,
Demlenir çay.
Akış bizim önerimiz
- Dinle. Öğretmen tekerlemeyi iki kez söyler. İkinci söyleyişte çocuklar uyaklı sözcüklerde (zil, fil, buz, muz, ay, çay) el çırpar.
- Eşini bul (48-72 ay). Resim kartları karışık biçimde yere konur. Sırası gelen çocuk bir kart alır, resmin adını söyler ve sonu aynı sesle biten eşini bulur. Grup iki sözcüğü birlikte söyleyip kontrol eder.
- Uyak üret (48-72 ay). Öğretmen bir sözcük söyler ("top"), çocuklar sonu aynı biten sözcükler söyler. Anlamsız ama uyaklı sözcükler de oyunun parçasıdır; öğretmen gerçek sözcükleri ayrıca vurgular.
- Bizim tekerlememiz (60-72 ay). Grup bir kart çiftini seçer ve iki satırlık bir tekerleme kurar; öğretmen tekerlemeyi tahtaya resimle not eder.
- Kapanış. Uyak Avı oyunu tahtada birlikte oynanır: yetişkin sözcükleri okur, sırası gelen çocuk uyaklı resme dokunur.
Yaş grubuna göre bizim önerimiz
| Grup | Sözcükler | Değişiklik |
|---|---|---|
| 36-48 ay | Tekerleme | Etkinlik dinleme ve el çırpmayla sınırlıdır; öğretmen bu sayfadaki tekerlemeyle birlikte bildiği bir tekerlemeyi daha söyler; çocuk hangisini yeniden dinlemek istediğini seçer ve tekerlemenin neyini sevdiğini söyler. Eşleştirme ve oyun beklenmez. |
| 48-60 ay | Tek ve iki heceli | Kart çiftleri tek heceli sözcüklerle başlar (fil-zil), sonra iki heceli sözcüklerle sürer (ördek-köpek). |
| 60-72 ay | İki heceli ve yanıltıcı | Kartlara aynı sesle başlayan ama uyaklı olmayan bir sözcük eklenir (balon-balık); grup kendi tekerlemesini kurar. |
| İlkokul 1-2 | Şiir | Çocuklar kısa bir şiirdeki uyaklı sözcükleri bulur ve aynı uyakla yeni bir dize söyler. |
Oyun da aynı mantıkla ilerler: ilk üç yıldızda tek heceli sözcükler (fil, zil), sonra iki heceli sözcükler (ördek, köpek) gelir; altı yıldızdan sonra çeldiricilerden biri hedef sözcükle aynı sesle başlar (balon, balık) ama uyaklı değildir. Her soruda üç resimden yalnız biri uyaklıdır.
Gözlem formu bizim önerimiz yazdırılabilir
Her çocuk için işaretleyin. Form bir not ya da sınav değildir; bir sonraki etkinliği planlamak ve gelişimi aileyle konuşmak içindir.
| Gözlenen davranış | Evet | Kısmen | Henüz değil |
|---|---|---|---|
| Tekerlemeyi sonuna kadar dinler | ☐ | ☐ | ☐ |
| Uyaklı sözcüklerde el çırpar | ☐ | ☐ | ☐ |
| Uyaklı resim çiftlerini eşleştirir (48-72 ay) | ☐ | ☐ | ☐ |
| Söylenen sözcüğe uyaklı bir sözcük söyler (48-72 ay) | ☐ | ☐ | ☐ |
| Uyaklı sözcüklerle kısa bir tekerleme kurar (60-72 ay) | ☐ | ☐ | ☐ |
Aileyle devam bizim önerimiz
Arabada ya da sofrada "Ben bir sözcük söylüyorum, sen sonu aynı biten bir sözcük söyle" oyununu oynayın: "kuş" deyin, çocuk "muş, puş" desin. Bildiğiniz tekerlemeleri birlikte söyleyip uyaklı yerlerde el çırpın. Uyak Avı oyunu telefonda da çalışır; hesap ya da kayıt istemez. Sözcükleri siz okuyun, çocuk seçsin.
Kaynaklar
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.