E, 1. grubun üçüncü sesidir ve ikinci ünlüdür. A ve n'den sonra gelince okunabilecek sözcük sayısı artar: anne, nane, nene. E sesi ağzı a'ya göre daha az açarak, dudakları yana çekerek söylenir; çocuklar ikisini aynanın önünde ya da birbirlerinin yüzüne bakarak karşılaştırabilir.
Bu sayfadaki etkinlik bir eşya avıdır. Sınıfta göz önündeki eşyaların adları söylenir: kalem, defter, pencere, masa, kapı. Adında e sesi olan eşyanın yanına bir kâğıt kart konur, olmayanların yanına konmaz. Avdan sonra “en” ve “ne” heceleri ile anne, nane sözcükleri okunur.
E Sesi Oyunu
Resimlere bak 👀 adını söyle, e sesini duyduğun resme dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. İlk iki basamakta sesin geçtiği resim, üçüncü basamakta sesle başlayan resim seçilir; her resmin adı düğmede yazılıdır. Oyun ses çalmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- Tekerleme. Eşya tekerlemesi söylenir; çocuklar her “e”de dudaklarını yana çekip gülümser.
- Eşya avı. Öğretmen sınıftaki bir eşyayı gösterir, çocuklar adını söyler. Pencere, defter, kalem, etek gibi adında e sesi olan eşyaya bir çocuk e kartını koyar.
- Karşılaştır. Masa ve kapı kartsız kalır. Öğretmen “masa”yı ve “kalem”i art arda söyler; çocuklar hangisinde e sesini duyduğunu söyler.
- Okuma. Tahtaya önce “en”, sonra “ne” yazılır ve okunur. Ardından anne, nane, nene sözcükleri okunur; çocuklar her sözcükte e harfinin altını parmağıyla gösterir.
- Oyun ve kâğıtlar. Ses oyunu oynanır, kâğıtlar dağıtılır.
1. sınıf: sesi duy, tanı, oku, yaz
E, 1. grubun 3. sesidir. Ses önce tekerlemeyle hissettirilir, sonra çocuk eşya avında ve oyunda e sesinin geçtiği resmi seçer, sonunda kendi örneklerini verir: el, ev, elma, etek, kelebek. E bir ünlüdür; tek başına uzatılarak söylenebilir. Okuma örneklerinde yalnız a, n ve e harfleri kullanılır.
Bu sese kadar öğrenilen harflerle hece ve sözcükler (önce kapalı, sonra açık hece):
- en
- ne
- anne
- nane
- nene
- ne
Okul öncesi (60-72 ay): sesi duy
Okul öncesinde okuma-yazma öğretimi içermez. Okul öncesi programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101).
60-72 ay çocukları için ses avı kâğıdında elma, el ve ev e ile başlar; çocuk bu resimleri boyar. Sözcük üretmede öğretmen “el” der, çocuk e ile başlayan başka bir sözcük bulur. Son ses için “kale”, “nene”, “tepe” sözcüklerinin sonunda hangi ses duyulduğu konuşulur.
Kullanılacak kâğıt yalnız ses avı kâğıdıdır.
Tekerleme: Eşya Tekerlemesi bu site için yazıldı
Çocuklar her satırda adı geçen eşyayı parmaklarıyla gösterir.
Elimde kalem, önümde defter,
Pencereden bakar ekmekçi Ferhat,
Etekli Elif, eldivenli Emre,
E diyen herkes gülümser bir kere.
Programla ilişkisi
Kodlar ve adlar İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'nın 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir.
- T.D.1.1.a Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer. Eşya avında ve oyunda e sesinin geçtiği eşyayı ve resmi seçer.
- T.D.1.3.b Seslere karşılık gelen sembolleri/harfleri ayırt eder. “Masa” ile “kalem”i karşılaştırarak a ve e harflerini ayırt eder.
- T.K.1.2.a Ön bilgilerinden hareketle dinlediği sesin içinde geçtiği sözcükler hakkında konuşur. Evinde ve sınıfta adında e geçen eşyalar hakkında konuşur.
- T.O.1.1.a Harf ve heceleri doğru seslendirir. Çocuk “en” ve “ne” hecelerini seslendirir.
- T.O.1.1.b Sözcükleri doğru okur. Anne, nane, nene sözcüklerini okur.
- T.Y.1.1.c Hece, sözcük veya cümleler yazar. Yazma kâğıdında e harfini, defterinde anne sözcüğünü yazar.
- TAEOB.2.f Sözcüklerin ilk / son seslerinden yeni sözcükler üretir. Okul öncesinde: “el” sözcüğünün ilk sesinden yeni sözcükler bulur.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Harf yazma: Küçük e ve büyük E, her biri için dolu örnek, kesik çizgili harfler ve boş bir dizge. E'nin yazılış yönünü programdaki Şekil 2'ye bakarak tahtada gösterin; kâğıtta yazılış oku yok. Ses avı: Elma, el ve ev e ile başlar; balık, top ve kirazda e yoktur. Harf boyama: İçi boş büyük E ve küçük e, altında elma.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Eşya avında öğretmen yalnız iki eşyayı karşılaştırır: pencere ve masa. Çocuk e sesini duyduğu eşyaya kartı koyar.
- Zor: Çocuk sınıfta e sesi geçen üç eşya daha bulur ve e sesinin sözcüğün neresinde olduğunu söyler. Sonra a, n, e kartlarından “anne” ile “nane”yi kurar ve ikisini okur.
Yazdırılabilir dosyalar
- E harfi yazma kâğıdı (1. sınıf) (PDF, A4)
- E sesi ses avı kâğıdı (PDF, A4)
- E harfi boyama kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta e sesini çalıştık ve anne, nane sözcüklerini okuduk. Evde eşyaların adını birlikte söyleyin; çocuğunuz adında e sesi olanları (tencere, pencere, etek) bulsun.
Kaynaklar
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (PDF) — ses grupları ve sırası (s. 7), ses öğretimi ve ünsüzlerin sesletilmesi (s. 12), 1. sınıf öğrenme çıktıları (s. 28)
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (TEGM, PDF) — okuma-yazma öğretilmez (s. 101), 60-72 ay TAEOB.2 ve TAEOB.3 süreç bileşenleri (s. 149)
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.