İ, 1. grubun beşinci sesidir ve üçüncü ünlüdür. Küçük i'nin üstünde nokta vardır, büyük İ'nin de üstünde nokta vardır; noktasız ı ayrı bir sestir ve 2. grupta gelir. Bu yüzden harf yazılırken nokta unutulmamalıdır. İ ile birlikte nine, inat, etti gibi sözcükler okunabilir.
Etkinlikte yere uzun bir ip serilir. Çocuk ipin bir ucundan başlar ve ip üzerinde her adımda i sesi geçen bir sözcük söyler: inek, iki, kedi, nine. Sözcük bulamayan çocuk durur, arkadaşları ona bir resim kartıyla ipucu verir. İpin sonuna gelen çocuk büyük İ kartına dokunur.
İ Sesi Oyunu
Resimlere bak 👀 adını söyle, i sesini duyduğun resme dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. İlk iki basamakta sesin geçtiği resim, üçüncü basamakta sesle başlayan resim seçilir; her resmin adı düğmede yazılıdır. Oyun ses çalmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- Tekerleme. İp tekerlemesi söylenir; çocuklar her “i”de işaret parmaklarını havaya kaldırıp i'nin noktasını koyar.
- İpte yürüyüş. Çocuklar sırayla ipin üzerinde yürür. Her adımda i sesi geçen bir sözcük söyler; öğretmen sözcüğü tekrar eder ve i sesini vurgular.
- Resimle ipucu. Sözcük bulamayan çocuğa iki kart gösterilir, ör. inek ve top; çocuk i sesini duyduğu kartı seçip adımını atar.
- Okuma. Tahtaya önce in ve it, sonra ni ve ti yazılır ve okunur. Ardından nine, inat, etti sözcükleri okunur; çocuklar i'nin noktasını gösterir.
- Oyun ve kâğıtlar. Ses oyunu oynanır, kâğıtlar dağıtılır.
1. sınıf: sesi duy, tanı, oku, yaz
İ, 1. grubun 5. sesidir. Önce ip tekerlemesiyle ses hissettirilir, sonra ipte yürüyüşte ve oyunda i sesinin geçtiği resim seçilir, sonunda çocuk kendi örneklerini verir: iki, iğne, kedi, kirpi. İ bir ünlüdür; tek başına uzatılarak söylenebilir. Okuma örneklerinde yalnız a, n, e, t ve i harfleri kullanılır.
Bu sese kadar öğrenilen harflerle hece ve sözcükler (önce kapalı, sonra açık hece):
- in
- it
- ni
- ti
- nine
- inat
- etti
- itti
- ninni
Okul öncesi (60-72 ay): sesi duy
Okul öncesinde okuma-yazma öğretimi içermez. Okul öncesi programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101).
60-72 ay çocukları ses avı kâğıdında inek, iglo ve ip resimlerini boyar. Sözcük üretmede öğretmen “ip” der, çocuk i ile başlayan başka bir sözcük bulur (iki, inek). Bir kitap kapağında büyük İ'yi ve küçük i'yi, noktalarına bakarak gösterir.
Kullanılacak kâğıt yalnız ses avı kâğıdıdır.
Tekerleme: İp Atla bu site için yazıldı
Çocuklar yerinde iki ayakla zıplar; “nokta” denince durup parmağıyla havaya nokta koyar.
İp atlar iki kedi,
İnek bakar, iglo güler,
İğne iplik, ince ip,
İ'nin başı nokta, bip!
Programla ilişkisi
Kodlar ve adlar İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'nın 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir.
- T.D.1.1.a Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer. İpte yürüyüşte ve oyunda i sesinin geçtiği resmi seçer.
- T.D.1.3.b Seslere karşılık gelen sembolleri/harfleri ayırt eder. Noktalı i harfini a ve e harflerinden ayırt eder.
- T.K.1.2.a Ön bilgilerinden hareketle dinlediği sesin içinde geçtiği sözcükler hakkında konuşur. Bildiği i'li sözcükler (iki, inek, kedi) hakkında konuşur.
- T.O.1.1.a Harf ve heceleri doğru seslendirir. Çocuk in, it, ni, ti hecelerini seslendirir.
- T.O.1.1.b Sözcükleri doğru okur. Nine, inat, etti sözcüklerini okur.
- T.Y.1.1.c Hece, sözcük veya cümleler yazar. Yazma kâğıdında i ve İ harflerini noktasıyla yazar.
- TAEOB.3.b Sözcüklerdeki büyük ve küçük harfleri gösterir. Okul öncesinde: kitap kapağında büyük İ ile küçük i'yi gösterir.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Harf yazma: Küçük i ve büyük İ, ikisi de noktalı; dolu örnek, kesik çizgili harfler ve boş dizge. i'nin yazılış yönünü programdaki Şekil 2'ye bakarak tahtada gösterin; kâğıtta yazılış oku yok. Ses avı: İnek, iglo ve ip i ile başlar; top, elma ve arabada i yoktur. Harf boyama: İçi boş büyük İ ve küçük i, altında inek.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: İp kısalır, üç adım olur. Çocuk her adımda iki resimden i sesi geçeni seçer; sözcüğü öğretmen söyler, çocuk tekrar eder.
- Zor: Çocuk ipte geri yürürken i sesi sözcüğün sonunda olan sözcükler söyler (kedi, iki, peri). Sonra kartlarla “inat” ve “nine”yi kurup okur.
Yazdırılabilir dosyalar
- İ harfi yazma kâğıdı (1. sınıf) (PDF, A4)
- İ sesi ses avı kâğıdı (PDF, A4)
- İ harfi boyama kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta i sesini ve harfini çalıştık. Evde iki, inek, kedi gibi sözcüklerle i sesini birlikte dinleyin; ı ile i'yi şimdilik karşılaştırmayın, ı 2. grupta gelecek.
Kaynaklar
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (PDF) — ses grupları ve sırası (s. 7), ses öğretimi ve ünsüzlerin sesletilmesi (s. 12), 1. sınıf öğrenme çıktıları (s. 28)
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (TEGM, PDF) — okuma-yazma öğretilmez (s. 101), 60-72 ay TAEOB.2 ve TAEOB.3 süreç bileşenleri (s. 149)
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.