L, 1. grubun altıncı ve son sesidir. Bu altı harfle (a, n, e, t, i, l) pek çok sözcük yazılabilir: lale, elli, alet, ilan, tel. L dilin ucu üst dişlerin arkasına değerek söylenen bir ünsüzdür; tek başına uzatmak yerine “lale” sözcüğünün iki l'sinde vurgulayın.
Etkinlikte masaya boş bir vazo resmi ya da karton bir vazo konur. Öğretmenin önceden kestiği kâğıt laleler bir sepettedir. Çocuk l sesi geçen bir sözcük söylerse bir laleyi vazoya koyar. Vazo dolunca laleler sayılır ve 1. grubun bütün harfleriyle okuma yapılır.
L Sesi Oyunu
Resimlere bak 👀 adını söyle, l sesini duyduğun resme dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. İlk iki basamakta sesin geçtiği resim, üçüncü basamakta sesle başlayan resim seçilir; her resmin adı düğmede yazılıdır. Oyun ses çalmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- Tekerleme. Lale tekerlemesi söylenir; çocuklar her “l”de dillerinin ucunu üst dişlerinin arkasına değdirir.
- Lale vazosu. Çocuklar sırayla l sesi geçen bir sözcük söyler: limon, leylek, kalem, elma, bulut. Doğru sözcükte bir lale vazoya girer.
- Resimle dene. Öğretmen kedi, top ve araba kartlarını da karıştırır; çocuklar bu resimlerde l sesi olmadığını söyler ve lale koymaz.
- Okuma. Tahtaya önce al, el, il, sonra la, le, li yazılır ve okunur. Ardından lale, elli, alet, ilan sözcükleri okunur.
- Oyun ve kâğıtlar. Ses oyunu oynanır, kâğıtlar dağıtılır.
1. sınıf: sesi duy, tanı, oku, yaz
L, 1. grubun 6. ve son sesidir. Ses lale tekerlemesiyle hissettirilir, sonra vazo oyununda ve ses oyununda l sesinin geçtiği resim seçilir, sonunda çocuk kendi örneklerini verir: limon, leylek, kalem, bal. L bir ünsüzdür: sesi tek başına uzatarak söyletmeyin, sözcük içinde vurgulayın. Cümle okuma program gereği 2. gruptan itibaren başlar; bu sayfada yalnız hece ve sözcük var.
Bu sese kadar öğrenilen harflerle hece ve sözcükler (önce kapalı, sonra açık hece):
- al
- el
- il
- la
- le
- li
- el
- al
- tel
- lale
- elli
- alet
- ilan
Okul öncesi (60-72 ay): sesi duy
Okul öncesinde okuma-yazma öğretimi içermez. Okul öncesi programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101).
60-72 ay çocukları ses avı kâğıdında lale, limon ve leylek resimlerini boyar; kedi, top ve arabada l yoktur. Sözcük üretmede öğretmen “lale” der, çocuk l ile başlayan başka bir sözcük bulur. Son ses için “bal”, “el”, “masal” sözcüklerinin sonu dinlenir.
Kullanılacak kâğıt yalnız ses avı kâğıdıdır.
Tekerleme: Lale Bahçesi bu site için yazıldı
Çocuklar avuçlarını birleştirip lale yaprağı gibi açar, her satırda biraz daha açar.
Lale açtı, lale açtı,
Leylek geldi limon ağacına,
Elli lale, elli yaprak,
Lili lili lala, hepsi bahçemizde.
Programla ilişkisi
Kodlar ve adlar İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'nın 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir.
- T.D.1.1.a Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer. Vazo oyununda ve ses oyununda l sesinin geçtiği resmi seçer.
- T.D.1.2.a Sese karşılık gelen sembolü/harfi tanır. Tahtadaki l harfini l sesiyle eşler.
- T.D.1.2.d Dinlediği sesin bulunduğu sözcüklere örnekler verir. Limon, leylek, kalem gibi l sesinin bulunduğu sözcükler söyler.
- T.D.1.3.b Seslere karşılık gelen sembolleri/harfleri ayırt eder. 1. grubun altı harfini birbirinden ayırt eder.
- T.O.1.1.a Harf ve heceleri doğru seslendirir. Al, el, il, la, le, li hecelerini seslendirir.
- T.O.1.1.b Sözcükleri doğru okur. Lale, elli, alet, ilan sözcüklerini okur.
- T.Y.1.1.c Hece, sözcük veya cümleler yazar. Yazma kâğıdında l harfini, defterinde el ve lale sözcüklerini yazar.
- TAEOB.2.e Sözcüklerin ilk / son seslerini söyler. Okul öncesinde: “bal” ve “masal” sözcüklerinin son sesini söyler.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Harf yazma: Küçük l ve büyük L için dolu örnek, kesik çizgili harfler ve boş dizge. Küçük l'nin dik temel biçimini programdaki Şekil 2'yle karşılaştırın, kâğıtta yazılış oku yok. Ses avı: Lale, limon ve leylek l ile başlar; kedi, top ve arabada l yoktur. Harf boyama: İçi boş büyük L ve küçük l, altında limon.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Vazoya lale koymak için çocuk iki resimden l sesi geçeni seçer (lale ve top). Okumada yalnız el ve al okunur.
- Zor: Çocuk vazodaki laleleri sayar ve sayının adında l sesi olup olmadığını söyler (elli). Sonra 1. grubun harf kartlarıyla tel, alet ve ilan sözcüklerini kurup okur.
Yazdırılabilir dosyalar
- L harfi yazma kâğıdı (1. sınıf) (PDF, A4)
- L sesi ses avı kâğıdı (PDF, A4)
- L harfi boyama kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta l sesiyle 1. grubu bitirdik; a, n, e, t, i, l harfleriyle lale, elli, alet gibi sözcükler yazılabilir. Evde bu harflerle yazılmış sözcükleri birlikte okuyun. L'yi tek başına uzatarak söyletmeyin.
Kaynaklar
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (PDF) — ses grupları ve sırası (s. 7), ses öğretimi ve ünsüzlerin sesletilmesi (s. 12), 1. sınıf öğrenme çıktıları (s. 28)
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (TEGM, PDF) — okuma-yazma öğretilmez (s. 101), 60-72 ay TAEOB.2 ve TAEOB.3 süreç bileşenleri (s. 149)
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.