O, 2. grubun ilk sesidir. 1. grupta öğrenilen a, n, e, t, i, l harflerine o eklenince ot, on, ton, olta, nota gibi yeni sözcükler okunur. O dudaklar yuvarlanarak söylenen bir ünlüdür; çocuk onu tek başına da uzatarak söyleyebilir.
Etkinlikte sandalyeler iki sıra hâlinde dizilerek bir sınıf otobüsü kurulur ve öğretmen şoför olur. Otobüse binmek isteyen çocuk, adında o sesi geçen bir resmin adını söyler; sözcükte o yoksa durakta bekler ve yeni bir kart çeker. Otobüs dolunca heceler okunur, ardından ses oyunu ve kâğıtlar gelir.
O Sesi Oyunu
Resimlere bak 👀 adını söyle, o sesini duyduğun resme dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. İlk iki basamakta sesin geçtiği resim, üçüncü basamakta sesle başlayan resim seçilir; her resmin adı düğmede yazılıdır. Oyun ses çalmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- Sesi hissettir. Aşağıdaki tekerleme birlikte söylenir; her “o”da çocuklar dudaklarını yuvarlar ve ellerini direksiyon gibi çevirir.
- Otobüs kuruluyor. Sandalyeler iki sıra hâlinde dizilir, öğretmen önde karton direksiyonla oturur. Çocuklar durakta, yani tahtanın önünde bekler.
- Bilet: bir sözcük. Sırası gelen çocuk bir resim kartı çeker ve adını söyler. Adında o sesi varsa (otobüs, ok, top) otobüse biner; yoksa (kedi, fil, elma) kartı durağa bırakır ve yeni bir kart çeker.
- Harfi göster. Öğretmen tahtaya küçük o ve büyük O yazar; çocuklar havaya parmakla o çizer. Yazılış yönünü öğretmen tahtada gösterir.
- Oyun ve kâğıtlar. Otobüs son durağa varınca heceler okunur, ses oyunu oynanır ve kâğıtlar dağıtılır.
1. sınıf: sesi duy, tanı, oku, yaz
O, 2. grubun 1. sesidir. Program her sesi üç adımda verir (s. 12): önce ses hissettirilir, sonra sesin geçtiği görsel seçilir, sonunda çocuk sesin geçtiği sözcüklere kendisi örnek verir. Otobüs, ok ve oyun sözcüklerinde o başta, top ve kol sözcüklerinde ortada, radyo sözcüğünde sondadır. O bir ünlüdür; tek başına uzatılarak söylenebilir.
Bu sese kadar öğrenilen harflerle hece ve sözcükler (önce kapalı, sonra açık hece):
- on
- ol
- ot
- no
- to
- lo
- on
- ot
- ton
- not
- olta
- nota
Aynı harflerle cümleler (program cümle okumayı 2. gruptan itibaren ister):
- Ela, olta al.
- Ali, not al.
Okul öncesi (60-72 ay): sesi duy
Okul öncesinde okuma-yazma öğretimi içermez. Okul öncesi programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101).
60-72 ay çocukları ses avı kâğıdında otobüs, ok ve oval resimlerini boyar; kedi, elma ve filde o sesi yoktur. Sözcük üretmede öğretmen “otobüs” der, çocuk o ile başlayan başka bir sözcük arar. Son ses için “radyo” ve “piyano” sözcüklerinin sonu dinlenir.
Çocuk sınıftaki bir afişte büyük O ile küçük o'yu parmağıyla gösterir.
Kullanılacak kâğıt yalnız ses avı kâğıdıdır.
Tekerleme: Otobüs Geliyor bu site için yazıldı
Çocuklar her “o”da dudaklarını yuvarlar, ellerini direksiyon gibi çevirir.
Otobüs geldi, kornası “dıt”,
Oturun çocuklar, kemerler “tık”,
Ormana, okula, oyuna,
O deyince yola çık!
Programla ilişkisi
Kodlar ve adlar İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'nın 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir.
- T.D.1.1.a Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer. Otobüse binmek için o sesi geçen resmi seçer; oyunda ve ses avı kâğıdında o geçen resmi bulur.
- T.D.1.2.a Sese karşılık gelen sembolü/harfi tanır. Tahtadaki ve kâğıttaki o harfini o sesiyle eşler.
- T.D.1.2.d Dinlediği sesin bulunduğu sözcüklere örnekler verir. Otobüs, okul, oyun gibi o sesinin bulunduğu sözcükler söyler.
- T.O.1.1.a Harf ve heceleri doğru seslendirir. on, ol, ot, no, to, lo hecelerini okur.
- T.O.1.1.b Sözcükleri doğru okur. ot, ton, not, olta, nota sözcüklerini okur.
- T.Y.1.1.c Hece, sözcük veya cümleler yazar. Yazma kâğıdında o harfini, tahtada on ve ot sözcüklerini yazar.
- TAEOB.2.e Sözcüklerin ilk / son seslerini söyler. Okul öncesinde: otobüs, ok ve oval sözcüklerinin ilk sesini, radyo ve piyano sözcüklerinin son sesini söyler.
- TAEOB.3.b Sözcüklerdeki büyük ve küçük harfleri gösterir. Okul öncesinde: afişte büyük O ile küçük o'yu gösterir.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Harf yazma: Program dizgesinde (üç çizgi, ortası kesik) önce küçük o: ilk satırın başında dolu bir örnek, ardından kesik çizgili o'lar ve boş bir dizge; altında aynı düzende büyük O. Kâğıtta yazılış oku yok; yön için tahtada siz gösterin ve Türkçe programındaki Şekil 2'ye bakın. Ses avı: Altı resimden otobüs, ok ve oval o ile başlar; kedi, elma ve filde o yoktur. Harf boyama: İçi boş büyük O ve küçük o, altında otobüs resmi.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Otobüse binmek için kart çekilmez: öğretmen iki sözcük söyler (top – kedi), çocuk hangisinde o duyduğunu seçer.
- Zor: Çocuk resim olmadan o sesi geçen üç sözcük söyler ve sesin başta mı, ortada mı, sonda mı olduğunu söyler (okul, top, radyo). Sonra kartlarla “olta” ve “nota”yı kurup okur.
Yazdırılabilir dosyalar
- O harfi yazma kâğıdı (1. sınıf) (PDF, A4)
- O sesi ses avı kâğıdı (PDF, A4)
- O harfi boyama kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta 2. grubun ilk sesi o'yu çalıştık. Evde birlikte o sesi geçen eşyaları arayın: oyuncak, top, yorgan, koltuk. Ot, on, not gibi kısa sözcükleri birlikte okuyun.
Kaynaklar
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (PDF) — ses grupları ve sırası (s. 7), ses öğretimi ve ünsüzlerin sesletilmesi (s. 12), 1. sınıf öğrenme çıktıları (s. 28)
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (TEGM, PDF) — okuma-yazma öğretilmez (s. 101), 60-72 ay TAEOB.2 ve TAEOB.3 süreç bileşenleri (s. 149)
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.