K, 2. grubun ikinci sesidir. K eklenince kek, kale, kilo, tekne gibi sözcükler okunur. K bir ünsüzdür; çocuğa tek başına söyletmek yerine sesi “kedi”, “kale”, “ok” gibi sözcüklerin içinde vurgulayarak duyurun.
Etkinlikte boş karton kutulardan bir kale kurulur. Çocuk adında k sesi geçen bir resmin adını söylediğinde kaleye bir kutu ekler; sözcükte k yoksa kutu kenarda bekler. Kale yükselince heceler okunur, ardından ses oyunu ve kâğıtlar gelir.
K Sesi Oyunu
Resimlere bak 👀 adını söyle, k sesini duyduğun resme dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. İlk iki basamakta sesin geçtiği resim, üçüncü basamakta sesle başlayan resim seçilir; her resmin adı düğmede yazılıdır. Oyun ses çalmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- Sesi hissettir. Aşağıdaki tekerleme söylenir; her “k”da çocuklar iki yumruğunu kule kurar gibi üst üste koyar.
- Kale yeri. Sınıfın ortasında kale için bir yer ayrılır; kutular kenarda bir yığın hâlinde bekler.
- Bir sözcük, bir kutu. Sırası gelen çocuk bir resim kartı çeker ve adını söyler. Adında k sesi varsa (kedi, kiraz, kitap) kaleye bir kutu koyar; yoksa (elma, top, fil) kartı geri bırakır.
- Harfi göster. Öğretmen tahtaya küçük k ve büyük K yazar; çocuklar havaya parmakla k çizer. Yazılış yönünü öğretmen tahtada gösterir.
- Oyun ve kâğıtlar. Kale bitince heceler okunur, ses oyunu oynanır ve kâğıtlar dağıtılır; kutular birlikte toplanır.
1. sınıf: sesi duy, tanı, oku, yaz
K, 2. grubun 2. sesidir. Program sesi üç adımda verir (s. 12): ses hissettirilir, sesin geçtiği görsel seçilir, çocuk sesin geçtiği sözcüklere örnek verir. Kedi ve kale sözcüklerinde k başta, tekne sözcüğünde ortada, ok sözcüğünde sondadır. K bir ünsüzdür: sesi tek başına uzatarak söyletmeyin; sözcüğün içinde vurgulayın.
Bu sese kadar öğrenilen harflerle hece ve sözcükler (önce kapalı, sonra açık hece):
- ak
- ek
- ik
- ok
- ka
- ke
- ki
- ko
- ok
- ek
- kek
- kale
- kilo
- tekne
- keklik
Aynı harflerle cümleler (program cümle okumayı 2. gruptan itibaren ister):
- Ali kekik ekti.
- Ela, kek al.
Okul öncesi (60-72 ay): sesi duy
Okul öncesinde okuma-yazma öğretimi içermez. Okul öncesi programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101).
60-72 ay çocukları ses avı kâğıdında kedi, kiraz ve kitap resimlerini boyar; elma, top ve filde k sesi yoktur. Sözcük üretmede öğretmen “kedi” der, çocuk k ile başlayan başka bir sözcük arar. Son ses için “ok”, “kek” ve “çiçek” sözcüklerinin sonu dinlenir.
Kullanılacak kâğıt yalnız ses avı kâğıdıdır.
Tekerleme: Kutu Kale bu site için yazıldı
Çocuklar her “k”da yumruklarını üst üste koyar.
Kutu kutu üstüne,
Kale kurduk köşeye,
Kedi bakar kapıdan,
Kuş konar kuleye.
Programla ilişkisi
Kodlar ve adlar İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'nın 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir.
- T.D.1.1.a Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer. Kaleye kutu koymak için k sesi geçen resmi seçer; oyunda ve ses avı kâğıdında k geçen resmi bulur.
- T.D.1.2.a Sese karşılık gelen sembolü/harfi tanır. Tahtadaki ve kâğıttaki k harfini k sesiyle eşler.
- T.D.1.2.d Dinlediği sesin bulunduğu sözcüklere örnekler verir. Kedi, kale, kitap gibi k sesinin bulunduğu sözcükler söyler.
- T.O.1.1.a Harf ve heceleri doğru seslendirir. ak, ek, ik, ok, ka, ke, ki, ko hecelerini okur.
- T.O.1.1.b Sözcükleri doğru okur. kek, kale, kilo, tekne, keklik sözcüklerini okur.
- T.Y.1.1.c Hece, sözcük veya cümleler yazar. Yazma kâğıdında k harfini, tahtada ok ve kek sözcüklerini yazar.
- TAEOB.2.e Sözcüklerin ilk / son seslerini söyler. Okul öncesinde: “ok”, “kek” ve “çiçek” sözcüklerinin son sesini söyler.
- TAEOB.2.f Sözcüklerin ilk / son seslerinden yeni sözcükler üretir. Okul öncesinde: “kedi” sözcüğünün ilk sesiyle başlayan yeni bir sözcük söyler.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Harf yazma: Program dizgesinde (üç çizgi, ortası kesik) önce küçük k: ilk satırın başında dolu bir örnek, ardından kesik çizgili k'ler ve boş bir dizge; altında aynı düzende büyük K. Kâğıtta yazılış oku yok; yön için tahtada siz gösterin ve Türkçe programındaki Şekil 2'ye bakın. Ses avı: Altı resimden kedi, kiraz ve kitap k ile başlar; elma, top ve filde k yoktur. Harf boyama: İçi boş büyük K ve küçük k, altında kedi resmi.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Kale için kart çekilmez: öğretmen iki sözcük söyler (kedi – top), çocuk hangisinde k duyduğunu seçer ve kutuyu koyar.
- Zor: Çocuk k sesi sözcüğün sonunda olan sözcükler söyler (ok, kek, çiçek, bebek). Sonra kartlarla “tekne” ve “keklik”i kurup okur.
Yazdırılabilir dosyalar
- K harfi yazma kâğıdı (1. sınıf) (PDF, A4)
- K sesi ses avı kâğıdı (PDF, A4)
- K harfi boyama kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta k sesini çalıştık. Evde birlikte k sesi geçen eşyaları arayın: kaşık, kapı, kitap, yastık. K'yi tek başına uzatarak söyletmeyin; sesi “kapı”, “ok” gibi sözcüklerin içinde duyurun.
Kaynaklar
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (PDF) — ses grupları ve sırası (s. 7), ses öğretimi ve ünsüzlerin sesletilmesi (s. 12), 1. sınıf öğrenme çıktıları (s. 28)
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (TEGM, PDF) — okuma-yazma öğretilmez (s. 101), 60-72 ay TAEOB.2 ve TAEOB.3 süreç bileşenleri (s. 149)
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.