U, 2. grubun üçüncü sesidir. U eklenince un, kutu, okul, kulak, unut gibi sözcükler okunur. U dudaklar öne doğru yuvarlanarak söylenen bir ünlüdür; çocuk onu tek başına da uzatarak söyleyebilir. Bu sayfada u ile ü karşılaştırılmaz: ü 3. grupta gelir.

Etkinlikte tahtaya kuyruksuz büyük bir uçurtma çizilir. Çocuk adında u sesi geçen bir resmin adını söylediğinde öğretmen uçurtmanın kuyruğuna bir fiyonk çizer. Kuyruk uzayınca heceler okunur, ses oyunu oynanır ve kâğıtlar dağıtılır.

U Sesi Oyunu

Resimlere bak 👀 adını söyle, u sesini duyduğun resme dokun 👆

Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. İlk iki basamakta sesin geçtiği resim, üçüncü basamakta sesle başlayan resim seçilir; her resmin adı düğmede yazılıdır. Oyun ses çalmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.

Etkinlik kartı bizim önerimiz

AmaçU sesini sözcüklerin içinde duymak, u sesinin geçtiği resmi seçmek, u ile kurulan hece ve sözcükleri okumak, u harfinin küçük ve büyük biçimini yazmak
Yaşİlkokul 1. sınıf; 60-72 ay için yalnız ses farkındalığı bölümü
Süre30-40 dakika
MalzemeTahta ve kalem, resim kartları (uçak, uydu, uçurtma, elma, kedi, fil), yazdırılmış üç kâğıt; ağza sığacak küçük parça kullanılmaz

Akış bizim önerimiz

  1. Sesi hissettir. Aşağıdaki tekerleme söylenir; her “u”da çocuklar dudaklarını öne uzatır ve kollarını uçurtma gibi açar.
  2. Uçurtma. Öğretmen tahtaya kuyruksuz büyük bir uçurtma çizer.
  3. Kuyruk uzuyor. Sırası gelen çocuk bir resim kartı çeker ve adını söyler. Adında u sesi varsa (uçak, uydu, uçurtma) öğretmen kuyruğa bir fiyonk çizer; yoksa (elma, kedi, fil) kart kenara konur.
  4. Harfi göster. Öğretmen tahtaya küçük u ve büyük U yazar; çocuklar havaya parmakla u çizer. Yazılış yönünü öğretmen tahtada gösterir.
  5. Oyun ve kâğıtlar. Kuyruktaki fiyonklar birlikte sayılır, heceler okunur, ses oyunu oynanır ve kâğıtlar dağıtılır.

1. sınıf: sesi duy, tanı, oku, yaz

U, 2. grubun 3. sesidir. Program sesi üç adımda verir (s. 12): ses hissettirilir, sesin geçtiği görsel seçilir, çocuk sesin geçtiği sözcüklere örnek verir. Uçak ve un sözcüklerinde u başta, okul sözcüğünde ortada, kutu sözcüğünde hem ortada hem sondadır. U bir ünlüdür; tek başına uzatılarak söylenebilir.

Bu sese kadar öğrenilen harflerle hece ve sözcükler (önce kapalı, sonra açık hece):

  • uk
  • ul
  • un
  • ut
  • ku
  • lu
  • nu
  • tu
  • un
  • kutu
  • okul
  • kulak
  • unut
  • konuk

Aynı harflerle cümleler (program cümle okumayı 2. gruptan itibaren ister):

  • Nil, un al.
  • Tuna kutu tuttu.

Okul öncesi (60-72 ay): sesi duy

Okul öncesinde okuma-yazma öğretimi içermez. Okul öncesi programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101).

60-72 ay çocukları ses avı kâğıdında uçak, uydu ve uçurtma resimlerini boyar; elma, kedi ve filde u sesi yoktur. Sözcük üretmede öğretmen “uçak” der, çocuk u ile başlayan başka bir sözcük arar. Son ses için “kutu” ve “kuzu” sözcüklerinin sonu dinlenir.

Çocuk sınıftaki bir afişte büyük U ile küçük u'yu parmağıyla gösterir.

Kullanılacak kâğıt yalnız ses avı kâğıdıdır.

Tekerleme: Uçurtmam bu site için yazıldı

Çocuklar her “u”da kollarını açıp uçurtma gibi süzülür.

Uçurtmam uçtu uzağa,
Kuyruğu uzun, ucu mavi,
Bulutlara uğradı,
“Uuu” dedi rüzgâr, haydi!

Programla ilişkisi

Kodlar ve adlar İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'nın 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir.

  • T.D.1.1.a Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer. Kuyruğa fiyonk çizilmesi için u sesi geçen resmi seçer; oyunda ve ses avı kâğıdında u geçen resmi bulur.
  • T.D.1.2.a Sese karşılık gelen sembolü/harfi tanır. Tahtadaki ve kâğıttaki u harfini u sesiyle eşler.
  • T.D.1.2.d Dinlediği sesin bulunduğu sözcüklere örnekler verir. Uçak, uçurtma, kutu gibi u sesinin bulunduğu sözcükler söyler.
  • T.O.1.1.a Harf ve heceleri doğru seslendirir. uk, ul, un, ut, ku, lu, nu, tu hecelerini okur.
  • T.O.1.1.b Sözcükleri doğru okur. un, kutu, okul, kulak, unut, konuk sözcüklerini okur.
  • T.Y.1.1.c Hece, sözcük veya cümleler yazar. Yazma kâğıdında u harfini, tahtada un ve kutu sözcüklerini yazar.
  • TAEOB.2.e Sözcüklerin ilk / son seslerini söyler. Okul öncesinde: uçak, uydu, uçurtma sözcüklerinin ilk sesini, kutu ve kuzu sözcüklerinin son sesini söyler.
  • TAEOB.3.b Sözcüklerdeki büyük ve küçük harfleri gösterir. Okul öncesinde: afişte büyük U ile küçük u'yu gösterir.

Kâğıtlar nasıl kullanılır?

Harf yazma: Program dizgesinde (üç çizgi, ortası kesik) önce küçük u: ilk satırın başında dolu bir örnek, ardından kesik çizgili u'lar ve boş bir dizge; altında aynı düzende büyük U. Kâğıtta yazılış oku yok; yön için tahtada siz gösterin ve Türkçe programındaki Şekil 2'ye bakın. Ses avı: Altı resimden uçak, uydu ve uçurtma u ile başlar; elma, kedi ve filde u yoktur. Harf boyama: İçi boş büyük U ve küçük u, altında uçurtma resmi.

Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz

  • Kolay: Kart çekilmez: öğretmen iki sözcük söyler (uçak – kedi), çocuk hangisinde u duyduğunu seçer ve öğretmen kuyruğa bir fiyonk çizer.
  • Zor: Çocuk u sesi geçen sözcükleri u'nun yerine göre ayırır: başta (uçak, un), ortada (okul, kulak), sonda (kutu, kuzu). Sonra kartlarla “konuk” ve “unut”u kurup okur.

Yazdırılabilir dosyalar

Veliye not bizim önerimiz

Bu hafta u sesini çalıştık. Evde birlikte u sesi geçen eşyaları arayın: kutu, tuz, kulaklık, uyku tulumu. U ile ü'yü şimdilik karşılaştırmayın; ü 3. grupta gelecek.

Kimler için?

  • U sesini çalışan 1. sınıf öğretmenleri
  • Okul öncesinde ilk ses ve son ses oyunu oynayan öğretmenler (yazma olmadan)
  • Evde u sesi geçen sözcükleri birlikte arayan veliler

Kaynaklar

Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.