M, 2. grubun altıncı ve son sesidir. M eklenince mum, elma, kalem, limon, umut gibi sözcükler okunur. M dudaklar kapanarak söylenen bir ünsüzdür; çocuğa tek başına “mmm” diye söyletmek yerine sesi “mum”, “elma”, “kalem” gibi sözcüklerin içinde vurgulayarak duyurun.
Etkinlikte bir karton kutunun üstüne yarık açılarak mektup kutusu yapılır; yarığı öğretmen keser. Çocuk resim kartının adını söyler; adında m sesi varsa kartı mektup gibi kutuya atar. Kutu dolunca kartlar çıkarılıp adları birlikte söylenir, ardından heceler, ses oyunu ve kâğıtlar gelir.
M Sesi Oyunu
Resimlere bak 👀 adını söyle, m sesini duyduğun resme dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. İlk iki basamakta sesin geçtiği resim, üçüncü basamakta sesle başlayan resim seçilir; her resmin adı düğmede yazılıdır. Oyun ses çalmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- Sesi hissettir. Aşağıdaki tekerleme söylenir; her “m”de çocuklar dudaklarını kapatır ve bir elini karnına koyar.
- Postacı geldi. Mektup kutusu masaya konur; öğretmen postacıdır ve resim kartlarını dağıtır.
- Mektubu at. Sırası gelen çocuk kartının adını söyler. Adında m sesi varsa (muz, mantar, mektup) kartı kutuya atar; yoksa (kedi, top, fil) kart postacıya geri döner.
- Harfi göster. Öğretmen tahtaya küçük m ve büyük M yazar; çocuklar havaya parmakla m çizer. Yazılış yönünü öğretmen tahtada gösterir.
- Oyun ve kâğıtlar. Kutudaki kartlar çıkarılıp adları söylenir, heceler okunur, ses oyunu oynanır ve kâğıtlar dağıtılır.
1. sınıf: sesi duy, tanı, oku, yaz
M, 2. grubun 6. sesidir. Program sesi üç adımda verir (s. 12): ses hissettirilir, sesin geçtiği görsel seçilir, çocuk sesin geçtiği sözcüklere örnek verir. Muz ve mantar sözcüklerinde m başta, elma sözcüğünde ortada, kalem sözcüğünde sondadır. M bir ünsüzdür: sesi tek başına uzatarak söyletmeyin; sözcüğün içinde vurgulayın.
Bu sese kadar öğrenilen harflerle hece ve sözcükler (önce kapalı, sonra açık hece):
- am
- em
- im
- om
- um
- ım
- ma
- me
- mi
- mo
- mu
- mı
- mum
- elma
- kalem
- limon
- umut
- mutlu
Aynı harflerle cümleler (program cümle okumayı 2. gruptan itibaren ister):
- Annem mutlu.
- Emel, mum ile kalem al.
Okul öncesi (60-72 ay): sesi duy
Okul öncesinde okuma-yazma öğretimi içermez. Okul öncesi programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101).
60-72 ay çocukları ses avı kâğıdında muz, mantar ve mektup resimlerini boyar; kedi, top ve filde m sesi yoktur. Sözcük üretmede öğretmen “muz” der, çocuk m ile başlayan başka bir sözcük arar. Son ses için “kalem”, “mum” ve “kilim” sözcüklerinin sonu dinlenir.
Çocuk sınıftaki bir afişte büyük M ile küçük m'yi parmağıyla gösterir.
Kullanılacak kâğıt yalnız ses avı kâğıdıdır.
Tekerleme: Mektup Geldi bu site için yazıldı
Çocuklar her “m”de dudaklarını kapatır.
Mektup geldi mavi zarfta,
Masaya koydum, okudum,
Mantar, muz ve elma yazmış,
Mutfakta hemen buldum.
Programla ilişkisi
Kodlar ve adlar İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'nın 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir.
- T.D.1.1.a Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer. Kartı kutuya atmak için m sesi geçen resmi seçer; oyunda ve ses avı kâğıdında m geçen resmi bulur.
- T.D.1.2.a Sese karşılık gelen sembolü/harfi tanır. Tahtadaki ve kâğıttaki m harfini m sesiyle eşler.
- T.D.1.2.d Dinlediği sesin bulunduğu sözcüklere örnekler verir. Muz, mantar, elma gibi m sesinin bulunduğu sözcükler söyler.
- T.O.1.1.a Harf ve heceleri doğru seslendirir. am, em, im, om, um, ım, ma, me, mi, mo, mu, mı hecelerini okur.
- T.O.1.1.b Sözcükleri doğru okur. mum, elma, kalem, limon, umut, mutlu sözcüklerini okur.
- T.Y.1.1.c Hece, sözcük veya cümleler yazar. Yazma kâğıdında m harfini, tahtada mum ve elma sözcüklerini yazar.
- TAEOB.2.e Sözcüklerin ilk / son seslerini söyler. Okul öncesinde: “kalem”, “mum” ve “kilim” sözcüklerinin son sesini söyler.
- TAEOB.3.b Sözcüklerdeki büyük ve küçük harfleri gösterir. Okul öncesinde: afişte büyük M ile küçük m'yi gösterir.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Harf yazma: Program dizgesinde (üç çizgi, ortası kesik) önce küçük m: ilk satırın başında dolu bir örnek, ardından kesik çizgili m'ler ve boş bir dizge; altında aynı düzende büyük M. Kâğıtta yazılış oku yok; yön için tahtada siz gösterin ve Türkçe programındaki Şekil 2'ye bakın. Ses avı: Altı resimden muz, mantar ve mektup m ile başlar; kedi, top ve filde m yoktur. Harf boyama: İçi boş büyük M ve küçük m, altında mantar resmi.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Kart çekilmez: öğretmen iki sözcük söyler (muz – kedi), çocuk hangisinde m duyduğunu seçer ve kartı atar.
- Zor: Çocuk m sesi geçen sözcükleri m'nin yerine göre ayırır: başta (muz, mantar), ortada (elma, limon), sonda (kalem, kilim). Sonra kartlarla “umut” ve “mutlu”yu kurup okur.
Yazdırılabilir dosyalar
- M harfi yazma kâğıdı (1. sınıf) (PDF, A4)
- M sesi ses avı kâğıdı (PDF, A4)
- M harfi boyama kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta m sesiyle 2. grubu bitirdik; 1. ve 2. grubun on iki harfiyle mum, elma, kalem, limon gibi sözcükler yazılabilir. Evde bu harflerle yazılmış sözcükleri birlikte okuyun. M'yi tek başına uzatarak söyletmeyin.
Kaynaklar
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (PDF) — ses grupları ve sırası (s. 7), ses öğretimi ve ünsüzlerin sesletilmesi (s. 12), 1. sınıf öğrenme çıktıları (s. 28)
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (TEGM, PDF) — okuma-yazma öğretilmez (s. 101), 60-72 ay TAEOB.2 ve TAEOB.3 süreç bileşenleri (s. 149)
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.