H, 5. grubun ikinci sesidir. H eklenince hala, horoz, bahçe, sabah, hediye gibi sözcükler okunur. H bir ünsüzdür; çocuğa tek başına uzun bir “hhh” söyletmek yerine sesi “hala”, “bahçe”, “sabah” gibi sözcüklerin içinde vurgulayarak duyurun.

Etkinlikte çocuklar soğuk bir günde ellerini ısıtıyormuş gibi avuçlarını ağızlarına yaklaştırır. Öğretmen bir resim kartının adını söyler; adında h sesi varsa çocuklar avuçlarına sıcak nefes verir. Kartlar bitince heceler, ses oyunu ve kâğıtlar gelir.

H Sesi Oyunu

Resimlere bak 👀 adını söyle, h sesini duyduğun resme dokun 👆

Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. İlk iki basamakta sesin geçtiği resim, üçüncü basamakta sesle başlayan resim seçilir; her resmin adı düğmede yazılıdır. Oyun ses çalmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.

Etkinlik kartı bizim önerimiz

AmaçH sesini sözcüklerin içinde duymak, h sesinin geçtiği resmi seçmek, h ile kurulan hece ve sözcükleri okumak, h harfinin küçük ve büyük biçimini yazmak
Yaşİlkokul 1. sınıf; 60-72 ay için yalnız ses farkındalığı bölümü
Süre30-40 dakika
MalzemeResim kartları (havuç, horoz, helikopter, kedi, top, elma), yazdırılmış üç kâğıt; ağza sığacak küçük parça kullanılmaz

Akış bizim önerimiz

  1. Sesi hissettir. Aşağıdaki tekerleme söylenir; her “h”de çocuklar avuçlarına sıcak nefes verir. Avucunu ağzına yaklaştıran çocuk h'de çıkan sıcak havayı hisseder.
  2. Eller üşüdü. Öğretmen “Hava soğuk, ellerimiz üşüdü” der ve “hala” sözcüğünde h sesini vurgulayarak söyler.
  3. Sıcak nefes. Öğretmen bir resim kartı gösterip adını söyler. Adında h sesi varsa (havuç, horoz, helikopter) çocuklar avuçlarına sıcak nefes verir; yoksa (kedi, top, elma) ellerini dizlerine koyar.
  4. Harfi göster. Öğretmen tahtaya küçük h ve büyük H yazar; çocuklar havaya parmakla h çizer. Yazılış yönünü öğretmen tahtada gösterir; küçük h'nin çubuğu üst çizgiye kadar uzar.
  5. Oyun ve kâğıtlar. Kartların adları yeniden söylenir, heceler okunur, ses oyunu oynanır ve kâğıtlar dağıtılır.

1. sınıf: sesi duy, tanı, oku, yaz

H, 5. grubun 2. sesidir. Program sesi üç adımda verir (s. 12): ses hissettirilir, sesin geçtiği görsel seçilir, çocuk sesin geçtiği sözcüklere örnek verir. Hala ve horoz sözcüklerinde h başta, bahçe ve kahve sözcüklerinde ortada, sabah sözcüğünde sondadır. H bir ünsüzdür: sesi tek başına uzatarak söyletmeyin; sözcüğün içinde vurgulayın.

Bu sese kadar öğrenilen harflerle hece ve sözcükler (önce kapalı, sonra açık hece):

  • ah
  • eh
  • ih
  • oh
  • uh
  • ha
  • he
  • hi
  • ho
  • hu
  • hı
  • hü
  • hala
  • horoz
  • bahçe
  • sabah
  • hediye
  • ahşap

Aynı harflerle cümleler (program cümle okumayı 2. gruptan itibaren ister):

  • Hakan, horoza bak.
  • Sabah bahçede kuşlar öter.

Okul öncesi (60-72 ay): sesi duy

Okul öncesinde okuma-yazma öğretimi içermez. Okul öncesi programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101).

60-72 ay çocukları ses avı kâğıdında havuç, horoz ve helikopter resimlerini boyar; kedi, elma ve topta h sesi yoktur. Sözcük üretmede öğretmen “horoz” der, çocuk h ile başlayan başka bir sözcük arar. İlk ses için “hala”, “havuç” ve “horoz” sözcüklerinin başı dinlenir.

Kullanılacak kâğıt yalnız ses avı kâğıdıdır.

Tekerleme: Horoz Öter bu site için yazıldı

Çocuklar her “h”de avuçlarına sıcak nefes verir.

Horoz öter sabah sabah,
Halam gelir hediyeyle,
Havuç yer tavşan hop hop,
Hadi gülelim hah hah hah.

Programla ilişkisi

Kodlar ve adlar İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'nın 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir.

  • T.D.1.1.a Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer. Avucuna sıcak nefes vermek için h sesi geçen resmi seçer; oyunda ve ses avı kâğıdında h geçen resmi bulur.
  • T.D.1.2.a Sese karşılık gelen sembolü/harfi tanır. Tahtadaki ve kâğıttaki h harfini h sesiyle eşler.
  • T.D.1.2.d Dinlediği sesin bulunduğu sözcüklere örnekler verir. Hala, bahçe, sabah gibi h sesinin bulunduğu sözcükler söyler.
  • T.O.1.1.a Harf ve heceleri doğru seslendirir. ah, eh, ih, oh, uh, ha, he, hi, ho, hu, hı, hü hecelerini okur.
  • T.O.1.1.b Sözcükleri doğru okur. hala, horoz, bahçe, sabah, hediye, ahşap sözcüklerini okur.
  • T.Y.1.1.c Hece, sözcük veya cümleler yazar. Yazma kâğıdında h harfini, tahtada hala ve sabah sözcüklerini yazar.
  • TAEOB.2.e Sözcüklerin ilk / son seslerini söyler. Okul öncesinde: “hala”, “havuç” ve “horoz” sözcüklerinin ilk sesini söyler.

Kâğıtlar nasıl kullanılır?

Harf yazma: Program dizgesinde (üç çizgi, ortası kesik) önce küçük h: ilk satırın başında dolu bir örnek, ardından kesik çizgili h'ler ve boş bir dizge; altında aynı düzende büyük H. Kâğıtta yazılış oku yok; yön için tahtada siz gösterin ve Türkçe programındaki Şekil 2'ye bakın. Ses avı: Altı resimden havuç, horoz ve helikopter h ile başlar; kedi, elma ve topta h yoktur. Harf boyama: İçi boş büyük H ve küçük h, altında horoz resmi.

Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz

  • Kolay: Kart gösterilmez: öğretmen iki sözcük söyler (horoz – kedi), çocuk hangisinde h duyduğunu seçer ve avucuna sıcak nefes verir.
  • Zor: Çocuk “bahçe”, “sabah” ve “hala” sözcüklerinde h sesinin başta mı, ortada mı, sonda mı olduğunu söyler. Sonra kartlarla “hediye”yi kurup okur.

Yazdırılabilir dosyalar

Veliye not bizim önerimiz

Bu hafta h sesini çalıştık. Evde birlikte h sesi geçen sözcükleri arayın: hala, halı, bahçe, sabah. Soğuk bir sabah avuçlarınıza birlikte sıcak nefes verip h sesini hissedin.

Kimler için?

  • H sesini çalışan 1. sınıf öğretmenleri
  • Okul öncesinde ilk ses oyunu oynayan öğretmenler (yazma olmadan)
  • Evde h sesi geçen sözcükleri birlikte arayan veliler

Kaynaklar

Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.