J, 5. grubun altıncı ve son sesidir; j ile ilk okuma yazma sürecindeki 29 harf tamamlanır. J ile başlayan sözcükler azdır; bu yüzden kâğıtta ve oyunda j'nin ortada ya da sonda geçtiği sözcükler de vardır (pijama, garaj). 4. grupta c öğrenildiği için çocuk iki sesi karıştırabilir. J eklenince jöle, jeton, pijama, garaj, bagaj gibi sözcükler okunur. J bir ünsüzdür; çocuğa tek başına uzun bir “jjj” söyletmek yerine sesi “jöle”, “pijama”, “garaj” gibi sözcüklerin içinde vurgulayarak duyurun.
Etkinlikte öğretmen bir resim kartının adını söyler; adında j sesi varsa çocuklar tabaktaki jöle gibi titrer. Kartlar bitince heceler, ses oyunu ve kâğıtlar gelir.
J Sesi Oyunu
Resimlere bak 👀 adını söyle, j sesini duyduğun resme dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. Üç basamakta da sesin geçtiği resim seçilir; her resmin adı düğmede yazılıdır. Oyun ses çalmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- Sesi hissettir. Aşağıdaki tekerleme söylenir; her “j”de çocuklar tabaktaki jöle gibi titrer.
- Jöle tabağı. Öğretmen “jöle” sözcüğünde j sesini vurgulayarak söyler; çocuklar jöle gibi durur.
- Titre. Öğretmen bir resim kartı gösterip adını söyler. Adında j sesi varsa (jöle, jeton, pijama) çocuklar titrer; yoksa (kedi, top, elma) kıpırdamadan durur.
- Harfi göster. Öğretmen tahtaya küçük j ve büyük J yazar; çocuklar havaya parmakla j çizer. Yazılış yönünü öğretmen tahtada gösterir; küçük j'nin kuyruğu alt çizginin altına iner, üstünde nokta vardır.
- Oyun ve kâğıtlar. Kartların adları yeniden söylenir, heceler okunur, ses oyunu oynanır ve kâğıtlar dağıtılır.
1. sınıf: sesi duy, tanı, oku, yaz
J, 5. grubun 6. sesidir. Program sesi üç adımda verir (s. 12): ses hissettirilir, sesin geçtiği görsel seçilir, çocuk sesin geçtiği sözcüklere örnek verir. Programın 1. sınıf öğrenme çıktılarında seslere karşılık gelen harfleri ayırt etmek de vardır (s. 28); j ile c bunun için bir örnektir. Jöle ve jeton sözcüklerinde j başta, pijama sözcüğünde ortada, garaj ve bagaj sözcüklerinde sondadır. J bir ünsüzdür: sesi tek başına uzatarak söyletmeyin; sözcüğün içinde vurgulayın.
Bu sese kadar öğrenilen harflerle hece ve sözcükler (önce kapalı, sonra açık hece):
- aj
- ej
- oj
- uj
- ja
- je
- jö
- ju
- jöle
- jeton
- pijama
- garaj
- bagaj
- ejderha
Aynı harflerle cümleler (program cümle okumayı 2. gruptan itibaren ister):
- Jale, jöleyi ye.
- Babam garaja araba koydu.
Okul öncesi (60-72 ay): sesi duy
Okul öncesinde okuma-yazma öğretimi içermez. Okul öncesi programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101).
60-72 ay çocukları ses avı kâğıdında jöle ve jeton resimlerini boyar; pijamada j ortadadır, kedi, elma ve topta j sesi yoktur. Sözcük üretmede öğretmen “jöle” der, çocuk j ile başlayan başka bir sözcük arar; bulamazsa öğretmen j'nin ortada geçtiği “pijama”yı söyler. Son ses için “garaj” ve “bagaj” sözcüklerinin sonu dinlenir.
Kullanılacak kâğıt yalnız ses avı kâğıdıdır.
Tekerleme: Jöle Titrer bu site için yazıldı
Çocuklar her “j”de tabaktaki jöle gibi titrer.
Jöle titrer tabakta,
Jeton düştü cebimden,
Pijamamı giydim de,
Ejderha uyudu masalda.
Programla ilişkisi
Kodlar ve adlar İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'nın 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir.
- T.D.1.1.a Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer. Titremek için j sesi geçen resmi seçer; oyunda ve ses avı kâğıdında j geçen resmi bulur.
- T.D.1.2.a Sese karşılık gelen sembolü/harfi tanır. Tahtadaki ve kâğıttaki j harfini j sesiyle eşler.
- T.D.1.3.b Seslere karşılık gelen sembolleri/harfleri ayırt eder. Jöle, jeton ve cam, ceket sözcüklerinde j ile c harflerini ayırt eder.
- T.D.1.2.d Dinlediği sesin bulunduğu sözcüklere örnekler verir. Jöle, pijama, garaj gibi j sesinin bulunduğu sözcükler söyler.
- T.O.1.1.a Harf ve heceleri doğru seslendirir. aj, ej, oj, uj, ja, je, jö, ju hecelerini okur.
- T.O.1.1.b Sözcükleri doğru okur. jöle, jeton, pijama, garaj, bagaj, ejderha sözcüklerini okur.
- T.Y.1.1.c Hece, sözcük veya cümleler yazar. Yazma kâğıdında j harfini, tahtada jöle ve garaj sözcüklerini yazar.
- TAEOB.2.e Sözcüklerin ilk / son seslerini söyler. Okul öncesinde: “garaj” ve “bagaj” sözcüklerinin son sesini söyler.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Harf yazma: Program dizgesinde (üç çizgi, ortası kesik) önce küçük j: ilk satırın başında dolu bir örnek, ardından kesik çizgili j'ler ve boş bir dizge; altında aynı düzende büyük J. Kâğıtta yazılış oku yok; yön için tahtada siz gösterin ve Türkçe programındaki Şekil 2'ye bakın. Ses avı: Altı resimden jöle ve jeton j ile başlar, pijamada j ortadadır; kedi, elma ve topta j yoktur. Harf boyama: İçi boş büyük J ve küçük j, altında jöle resmi.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Kart gösterilmez: öğretmen iki sözcük söyler (jöle – kedi), çocuk hangisinde j duyduğunu seçer ve titrer.
- Zor: Çocuk “jöle”, “pijama” ve “garaj” sözcüklerinde j sesinin başta mı, ortada mı, sonda mı olduğunu söyler. Sonra kartlarla “bagaj”ı kurup okur.
Yazdırılabilir dosyalar
- J harfi yazma kâğıdı (1. sınıf) (PDF, A4)
- J sesi ses avı kâğıdı (PDF, A4)
- J harfi boyama kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta j sesiyle 5. grubu ve programdaki 29 harfi bitirdik. Evde birlikte j sesi geçen sözcükleri arayın: pijama, garaj, jöle. Yazarken küçük j'nin kuyruğunun alt çizginin altına indiğini ve üstünde nokta olduğunu birlikte gösterin.
Kaynaklar
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (PDF) — ses grupları ve sırası (s. 7), ses öğretimi ve ünsüzlerin sesletilmesi (s. 12), 1. sınıf öğrenme çıktıları (s. 28)
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (TEGM, PDF) — okuma-yazma öğretilmez (s. 101), 60-72 ay TAEOB.2 ve TAEOB.3 süreç bileşenleri (s. 149)
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.