Programdaki ilk ses a'dır: İlkokul Türkçe programı harfleri beş gruba ayırır ve 1. grup a, n, e, t, i, l sırasıyla çalışılır. A ağzı açık söylenen bir ünlüdür; çocuk onu tek başına da uzatarak söyleyebilir. Bu sayfada henüz hece ve sözcük okuma yok, çünkü programa göre hece ikinci ses olan n ile başlar. Bu yüzden a haftasında iş sesi duymak, harfi tanımak ve yazmaktır.
Etkinlikte tahtaya altı çiçek çizilir; her çiçeğin ortasında bir resim vardır. Kâğıttan yapılmış arı, adında a sesi geçen resimlerin çiçeğine konar, öteki çiçeklerin üstünden vızıldayarak geçer. Ardından ses oyunu oynanır ve üç kâğıt dağıtılır: harf yazma, ses avı ve harf boyama.
A Sesi Oyunu
Resimlere bak 👀 adını söyle, a sesini duyduğun resme dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. İlk iki basamakta sesin geçtiği resim, üçüncü basamakta sesle başlayan resim seçilir; her resmin adı düğmede yazılıdır. Oyun ses çalmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- Sesi hissettir. Aşağıdaki tekerleme birlikte söylenir. Öğretmen her “a”da ağzını kocaman açar, çocuklar da açar.
- Çiçekler. Tahtadaki altı çiçeğin ortasında arı, armut, at, kedi, fil ve top resimleri vardır. Çocuklar resimlerin adını yavaşça söyler.
- Arı konuyor. Sırası gelen çocuk arıyı alır, bir resmin adını söyler ve a sesini duyarsa arıyı o çiçeğe bantlar. Duymazsa “vızzz” diyerek arıyı bir sonraki çiçeğe uçurur.
- Harfi göster. Öğretmen tahtaya küçük a ve büyük A yazar. Çocuklar havaya parmakla a çizer; yazılış yönünü öğretmen tahtada gösterir.
- Oyun ve kâğıtlar. Ses oyunu tahtada birlikte oynanır; ardından kâğıtlar dağıtılır.
1. sınıf: sesi duy, tanı, oku, yaz
A, 1. grubun 1. sesidir. Program sesi üç adımda verir (s. 12): önce ses hissettirilir (tekerleme, şarkı, kısa öykü), sonra sesin geçtiği görsel seçilir, sonunda çocuk sesin geçtiği sözcüklere kendisi örnek verir. Arı, ayı, araba, anne, at, ağaç sözcüklerinde a sesi başta, kedi ile fil arasında ise hiç yoktur; çocuk bu farkı resimlerle bulur. A sayfasında okuma listesi yoktur: hece ve sözcük okuma n sesiyle başlar.
Okul öncesi (60-72 ay): sesi duy
Okul öncesinde okuma-yazma öğretimi içermez. Okul öncesi programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101).
60-72 ay çocukları için bu sayfadan yalnız sesi duyma çalışmaları alınır. Ses avı kâğıdında altı resim var; çocuk adı a sesiyle başlayan resimleri boyar. Sözcük üretmede öğretmen “arı” der, çocuk a ile başlayan başka bir sözcük bulur. Sınıftaki bir afişte büyük A ile küçük a'yı parmağıyla gösterir.
Kullanılacak kâğıt yalnız ses avı kâğıdıdır.
Tekerleme: Arı Ana bu site için yazıldı
Çocuklar her “a”da ağızlarını açıp iki kolunu yana açar.
Arı ana, arı ana,
Uçtu geldi bahçemize,
Armut dalı, ayva dalı,
A deyince açtı kanadı.
Programla ilişkisi
Kodlar ve adlar İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'nın 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir.
- T.D.1.1.a Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer. Arıyı a sesi geçen resmin çiçeğine koyar; oyunda ve ses avı kâğıdında a geçen resmi seçer.
- T.D.1.2.a Sese karşılık gelen sembolü/harfi tanır. Tahtadaki ve kâğıttaki a harfini a sesiyle eşler.
- T.D.1.2.d Dinlediği sesin bulunduğu sözcüklere örnekler verir. Arı, araba, anne gibi a sesinin bulunduğu sözcükler söyler.
- T.K.1.2.a Ön bilgilerinden hareketle dinlediği sesin içinde geçtiği sözcükler hakkında konuşur. Bildiği a'lı sözcükleri (evdeki eşyalar, hayvanlar) arkadaşlarına anlatır.
- T.Y.1.1.c Hece, sözcük veya cümleler yazar. Yazma kâğıdında a harfini önce küçük, sonra büyük yazar.
- TAEOB.2.e Sözcüklerin ilk / son seslerini söyler. Okul öncesinde: ses avı kâğıdında a sesiyle başlayan resimleri bulur.
- TAEOB.3.b Sözcüklerdeki büyük ve küçük harfleri gösterir. Okul öncesinde: afişte büyük A ile küçük a'yı gösterir.
A sayfasında hece ve sözcük okunmadığı için programın okuma çıktıları (T.O.1.1) eşlenmedi.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Harf yazma: Program dizgesinde (üç çizgi, ortası kesik) önce küçük a: ilk satırın başında dolu bir örnek, ardından kesik çizgili a'lar ve boş bir dizge; altında aynı düzende büyük A. Kâğıtta yazılış oku yok; yön için tahtada siz gösterin ve Türkçe programındaki Şekil 2'ye bakın. Ses avı: Altı resimden arı, armut ve at a ile başlar; kedi, fil ve topta a yoktur. Harf boyama: İçi boş büyük A ve küçük a, altında arı resmi.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Tahtada altı yerine üç çiçek olur: arı, at ve top. Öğretmen her resmin adını a sesini biraz uzatarak söyler; çocuk yalnız arıyı uçurur.
- Zor: Çocuk resim olmadan a sesi geçen üç sözcük söyler ve sesin sözcüğün başında mı, ortasında mı olduğunu söyler (araba, kalem, ana). Sonra tahtadaki kısa bir başlıkta kaç tane a olduğunu sayar.
Yazdırılabilir dosyalar
- A harfi yazma kâğıdı (1. sınıf) (PDF, A4)
- A sesi ses avı kâğıdı (PDF, A4)
- A harfi boyama kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta Türkçe programının ilk sesi a'yı çalıştık. Evde birlikte a sesi geçen eşyaları arayın: araba, ayakkabı, masa, tabak. Çocuğunuz a'yı yazarken yazılışı okulda gösterdiğimiz yönde yapsın; emin olamazsanız öğretmenine sorun.
Kaynaklar
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (PDF) — ses grupları ve sırası (s. 7), ses öğretimi ve ünsüzlerin sesletilmesi (s. 12), 1. sınıf öğrenme çıktıları (s. 28)
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (TEGM, PDF) — okuma-yazma öğretilmez (s. 101), 60-72 ay TAEOB.2 ve TAEOB.3 süreç bileşenleri (s. 149)
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.