Y, 3. grubun dördüncü sesidir. Y eklenince yol, yay, ayna, oyun, yemek, yumurta gibi sözcükler okunur. Y bir ünsüzdür; çocuğa tek başına söyletmek yerine sesi “yol”, “ayna”, “ay” gibi sözcüklerin içinde vurgulayarak duyurun.

Etkinlikte öğretmen tahtaya büyük bir kuş yuvası çizer. Çocuk resim kartının adını söyler; adında y sesi varsa kartı yuvaya yapıştırır. Yuva dolunca kartlar birlikte söylenir, ardından heceler, ses oyunu ve kâğıtlar gelir.

Y Sesi Oyunu

Resimlere bak 👀 adını söyle, y sesini duyduğun resme dokun 👆

Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. İlk iki basamakta sesin geçtiği resim, üçüncü basamakta sesle başlayan resim seçilir; her resmin adı düğmede yazılıdır. Oyun ses çalmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.

Etkinlik kartı bizim önerimiz

AmaçY sesini sözcüklerin içinde duymak, y sesinin geçtiği resmi seçmek, y ile kurulan hece ve sözcükleri okumak, y harfinin küçük ve büyük biçimini yazmak
Yaşİlkokul 1. sınıf; 60-72 ay için yalnız ses farkındalığı bölümü
Süre30-40 dakika
MalzemeTahta ve kalem, yapışkan hamur ya da bant, resim kartları (yıldız, yaprak, yengeç, kedi, top, elma), yazdırılmış üç kâğıt; ağza sığacak küçük parça kullanılmaz

Akış bizim önerimiz

  1. Sesi hissettir. Aşağıdaki tekerleme söylenir; her “y”de çocuklar iki elini kanat gibi açar.
  2. Yuvayı çiz. Öğretmen tahtaya büyük bir kuş yuvası çizer ve “yuva” sözcüğünde y sesini vurgulayarak söyler.
  3. Yuvaya koy. Sırası gelen çocuk bir resim kartı çeker ve adını söyler. Adında y sesi varsa (yıldız, yaprak, yengeç) kartı yuvaya yapıştırır; yoksa (kedi, top, elma) kart masada kalır.
  4. Harfi göster. Öğretmen tahtaya küçük y ve büyük Y yazar; çocuklar havaya parmakla y çizer. Yazılış yönünü öğretmen tahtada gösterir; küçük y'nin kuyruğu alt çizginin altına iner.
  5. Oyun ve kâğıtlar. Yuvadaki kartlar birlikte söylenir, heceler okunur, ses oyunu oynanır ve kâğıtlar dağıtılır.

1. sınıf: sesi duy, tanı, oku, yaz

Y, 3. grubun 4. sesidir. Program sesi üç adımda verir (s. 12): ses hissettirilir, sesin geçtiği görsel seçilir, çocuk sesin geçtiği sözcüklere örnek verir. Yıldız ve yaprak sözcüklerinde y başta, ayna ve kaya sözcüklerinde ortada, ay ve köy sözcüklerinde sondadır. Y bir ünsüzdür: sesi tek başına uzatarak söyletmeyin; sözcüğün içinde vurgulayın.

Bu sese kadar öğrenilen harflerle hece ve sözcükler (önce kapalı, sonra açık hece):

  • ay
  • ey
  • oy
  • uy
  • ya
  • ye
  • yi
  • yo
  • yu
  • yı
  • yü
  • yö
  • yol
  • yay
  • ayna
  • oyun
  • yemek
  • yumurta

Aynı harflerle cümleler (program cümle okumayı 2. gruptan itibaren ister):

  • Ayla, yumurta al.
  • Emel yemek yer.

Okul öncesi (60-72 ay): sesi duy

Okul öncesinde okuma-yazma öğretimi içermez. Okul öncesi programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101).

60-72 ay çocukları ses avı kâğıdında yıldız, yaprak ve yengeç resimlerini boyar; kedi, elma ve topta y sesi yoktur. Sözcük üretmede öğretmen “yaprak” der, çocuk y ile başlayan başka bir sözcük arar. Son ses için “ay”, “köy” ve “boy” sözcüklerinin sonu dinlenir.

Kullanılacak kâğıt yalnız ses avı kâğıdıdır.

Tekerleme: Yuvadaki Yavru bu site için yazıldı

Çocuklar her “y”de kollarını kanat gibi açar.

Yuvada yavru kuş,
Yaprak yaprak yatağı,
Yıldız yanar yukarıda,
Yine uyur yavru kuş.

Programla ilişkisi

Kodlar ve adlar İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'nın 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir.

  • T.D.1.1.a Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer. Kartı yuvaya koymak için y sesi geçen resmi seçer; oyunda ve ses avı kâğıdında y geçen resmi bulur.
  • T.D.1.2.a Sese karşılık gelen sembolü/harfi tanır. Tahtadaki ve kâğıttaki y harfini y sesiyle eşler.
  • T.D.1.2.d Dinlediği sesin bulunduğu sözcüklere örnekler verir. Yıldız, yaprak, ayna gibi y sesinin bulunduğu sözcükler söyler.
  • T.O.1.1.a Harf ve heceleri doğru seslendirir. ay, ey, oy, uy, ya, ye, yi, yo, yu, yı, yü, yö hecelerini okur.
  • T.O.1.1.b Sözcükleri doğru okur. yol, yay, ayna, oyun, yemek, yumurta sözcüklerini okur.
  • T.Y.1.1.c Hece, sözcük veya cümleler yazar. Yazma kâğıdında y harfini, tahtada yol ve ayna sözcüklerini yazar.
  • TAEOB.2.e Sözcüklerin ilk / son seslerini söyler. Okul öncesinde: “ay”, “köy” ve “boy” sözcüklerinin son sesini söyler.

Kâğıtlar nasıl kullanılır?

Harf yazma: Program dizgesinde (üç çizgi, ortası kesik) önce küçük y: ilk satırın başında dolu bir örnek, ardından kesik çizgili y'ler ve boş bir dizge; altında aynı düzende büyük Y. Kâğıtta yazılış oku yok; yön için tahtada siz gösterin ve Türkçe programındaki Şekil 2'ye bakın. Ses avı: Altı resimden yıldız, yaprak ve yengeç y ile başlar; kedi, elma ve topta y yoktur. Harf boyama: İçi boş büyük Y ve küçük y, altında yıldız resmi.

Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz

  • Kolay: Kart çekilmez: öğretmen iki sözcük söyler (yaprak – kedi), çocuk hangisinde y duyduğunu seçer ve kartı yuvaya koyar.
  • Zor: Çocuk y sesi geçen sözcükleri y'nin yerine göre ayırır: başta (yıldız, yaprak), ortada (ayna, kaya), sonda (ay, köy). Sonra kartlarla “oyun” ve “yemek”i kurup okur.

Yazdırılabilir dosyalar

Veliye not bizim önerimiz

Bu hafta y sesini çalıştık. Evde birlikte y sesi geçen eşyaları arayın: ayna, yastık, yumurta, oyuncak. Y'yi tek başına uzatarak söyletmeyin; sözcüğün içinde vurgulayın.

Kimler için?

  • Y sesini çalışan 1. sınıf öğretmenleri
  • Okul öncesinde son ses oyunu oynayan öğretmenler (yazma olmadan)
  • Evde y sesi geçen sözcükleri birlikte arayan veliler

Kaynaklar

Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.