B, 4. grubun ikinci sesidir. B eklenince bal, baba, bebek, kabak, sabun, bulut gibi sözcükler okunur. B bir ünsüzdür; çocuğa tek başına söyletmek yerine sesi “bal”, “baba”, “kabak” gibi sözcüklerin içinde vurgulayarak duyurun.
Etkinlikte her çocuğun elinde kâğıttan bir bayrak olur. Öğretmen resim kartının adını söyletir; adında b sesi varsa çocuklar bayraklarını havaya kaldırır. Bayrağın adında da b sesi olduğu birlikte fark edilir. Kartlar bitince heceler, ses oyunu ve kâğıtlar gelir.
B Sesi Oyunu
Resimlere bak 👀 adını söyle, b sesini duyduğun resme dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. İlk iki basamakta sesin geçtiği resim, üçüncü basamakta sesle başlayan resim seçilir; her resmin adı düğmede yazılıdır. Oyun ses çalmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- Sesi hissettir. Aşağıdaki tekerleme söylenir; her “b”de çocuklar dudaklarını birbirine bastırıp açar.
- Bayraklar hazır. Öğretmen bayrakları dağıtır ve “bayrak” sözcüğünde b sesini vurgulayarak söyler.
- Bayrağı kaldır. Öğretmen bir resim kartı gösterir, çocuklar adını söyler. Adında b sesi varsa (balık, baykuş, balina) bayraklar havaya kalkar; yoksa (kedi, top, elma) bayraklar dizlerin üstünde kalır.
- Harfi göster. Öğretmen tahtaya küçük b ve büyük B yazar; çocuklar havaya parmakla b çizer. Yazılış yönünü öğretmen tahtada gösterir.
- Oyun ve kâğıtlar. Bayrak kaldırtan kartlar birlikte söylenir, heceler okunur, ses oyunu oynanır ve kâğıtlar dağıtılır.
1. sınıf: sesi duy, tanı, oku, yaz
B, 4. grubun 2. sesidir. Program sesi üç adımda verir (s. 12): ses hissettirilir, sesin geçtiği görsel seçilir, çocuk sesin geçtiği sözcüklere örnek verir. Balık ve bulut sözcüklerinde b başta, kabak ve sabun sözcüklerinde ortadadır. Türkçede b ile biten sözcük azdır; bu yüzden okul öncesinde ilk ses dinlenir. B bir ünsüzdür: sesi tek başına uzatarak söyletmeyin; sözcüğün içinde vurgulayın.
Bu sese kadar öğrenilen harflerle hece ve sözcükler (önce kapalı, sonra açık hece):
- ab
- eb
- ib
- ob
- ub
- ba
- be
- bi
- bo
- bu
- bı
- bü
- bal
- baba
- bebek
- kabak
- sabun
- bulut
Aynı harflerle cümleler (program cümle okumayı 2. gruptan itibaren ister):
- Burak, bulutlara bak.
- Babam bal aldı.
Okul öncesi (60-72 ay): sesi duy
Okul öncesinde okuma-yazma öğretimi içermez. Okul öncesi programı bu dönemde okuma yazma öğretilmemesini ister (s. 101).
60-72 ay çocukları ses avı kâğıdında balık, baykuş ve balina resimlerini boyar; kedi, elma ve topta b sesi yoktur. Sözcük üretmede öğretmen “balık” der, çocuk b ile başlayan başka bir sözcük arar. İlk ses için “bal”, “baba” ve “bulut” sözcüklerinin başı dinlenir.
Kullanılacak kâğıt yalnız ses avı kâğıdıdır.
Tekerleme: Bayrak Kalksın bu site için yazıldı
Çocuklar her “b”de dudaklarını birbirine bastırıp açar.
Bayrak bayrak kaldır,
Balık bakar sudan,
Bulut bulut beyaz,
Bebek uyur beşikte.
Programla ilişkisi
Kodlar ve adlar İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın 1. sınıf öğrenme çıktılarından (s. 28) ve Okul Öncesi Eğitim Programı'nın 60-72 ay süreç bileşenlerinden (s. 149) birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir.
- T.D.1.1.a Verilen görseller arasından öğrendiği sesin geçtiği görseli/görselleri seçer. Bayrağı kaldırmak için b sesi geçen resmi seçer; oyunda ve ses avı kâğıdında b geçen resmi bulur.
- T.D.1.2.a Sese karşılık gelen sembolü/harfi tanır. Tahtadaki ve kâğıttaki b harfini b sesiyle eşler.
- T.D.1.2.d Dinlediği sesin bulunduğu sözcüklere örnekler verir. Balık, bulut, kabak gibi b sesinin bulunduğu sözcükler söyler.
- T.O.1.1.a Harf ve heceleri doğru seslendirir. ab, eb, ib, ob, ub, ba, be, bi, bo, bu, bı, bü hecelerini okur.
- T.O.1.1.b Sözcükleri doğru okur. bal, baba, bebek, kabak, sabun, bulut sözcüklerini okur.
- T.Y.1.1.c Hece, sözcük veya cümleler yazar. Yazma kâğıdında b harfini, tahtada bal ve baba sözcüklerini yazar.
- TAEOB.2.e Sözcüklerin ilk / son seslerini söyler. Okul öncesinde: “bal”, “baba” ve “bulut” sözcüklerinin ilk sesini söyler.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Harf yazma: Program dizgesinde (üç çizgi, ortası kesik) önce küçük b: ilk satırın başında dolu bir örnek, ardından kesik çizgili b'ler ve boş bir dizge; altında aynı düzende büyük B. Kâğıtta yazılış oku yok; yön için tahtada siz gösterin ve Türkçe programındaki Şekil 2'ye bakın. Ses avı: Altı resimden balık, baykuş ve balina b ile başlar; kedi, elma ve topta b yoktur. Harf boyama: İçi boş büyük B ve küçük b, altında balık resmi.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Kart gösterilmez: öğretmen iki sözcük söyler (balık – kedi), çocuk hangisinde b duyduğunu seçer ve bayrağını kaldırır.
- Zor: Çocuk b sesi geçen sözcükleri b'nin yerine göre ayırır: başta (bal, bulut), ortada (kabak, sabun). Sonra kartlarla “bebek” ve “sabun”u kurup okur.
Yazdırılabilir dosyalar
- B harfi yazma kâğıdı (1. sınıf) (PDF, A4)
- B sesi ses avı kâğıdı (PDF, A4)
- B harfi boyama kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta b sesini çalıştık. Evde birlikte b sesi geçen eşyaları arayın: bardak, sabun, battaniye, bebek. B'yi tek başına uzatarak söyletmeyin; sözcüğün içinde vurgulayın.
Kaynaklar
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (PDF) — ses grupları ve sırası (s. 7), ses öğretimi ve ünsüzlerin sesletilmesi (s. 12), 1. sınıf öğrenme çıktıları (s. 28)
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (TEGM, PDF) — okuma-yazma öğretilmez (s. 101), 60-72 ay TAEOB.2 ve TAEOB.3 süreç bileşenleri (s. 149)
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.