Bu sayfada “dolu” ve “boş” sözcüklerini suyla, kenarlı bir tepsinin üstünde çalışıyoruz. Sayfadaki anlamlar şöyle: Dolu, ağzına kadar dolu demektir; boş, içinde hiç su olmayan demektir. Dibinde biraz su kalan bardak boş sayılmaz, yarısına kadar su olan bardak da dolu sayılmaz. Etkinlikte çocuklar plastik bardakları küçük bir sürahiyle ağzına kadar doldurur, bir kasenin kaç bardak suyla dolacağını önce tahmin eder sonra sayarak dener ve kaseyi boşaltıp dibinde su kalıp kalmadığına bakar. Cam bardak ya da cam kap kullanılmaz; tepsiden taşan su hemen silinir.
Aşağıdaki oyunda iki düğmede aynı kap var: bir bardak, bir kavanoz ya da bir kova. Soru bazen “Hangisi dolu?”, bazen “Hangisi boş?” diye gelir. İlk sorularda kaplardan biri ağzına kadar dolu, öbürü boştur. Sonraki basamaklarda öbür kaba biraz su konur ve bu su sorulan uca yaklaşır: Üçüncü basamakta “Hangisi boş?” sorusunda öbür kabın dibinde az su, “Hangisi dolu?” sorusunda öbür kabın yarısından çoğu su olur. Sorulan kap ise her zaman ya ağzına kadar doludur ya da içinde hiç su yoktur. Sayfanın sonundaki iki A4 kâğıtta dolu tabağı boyama, boş tabağın çevresini çizme ve iki kutuya dolu ve boş bir bardak çizme çalışması var.
Dolu mu Boş mu? Oyunu
Bak 👀 dolu olana ya da boş olana dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2 = soldan sağa düğmeler. Soru alanında bir bardak süt görürseniz soru “Hangisi dolu?”, çatal bıçaklı boş bir tabak görürseniz “Hangisi boş?” sorusudur; soruyu durum satırından yetişkin okur. Üçüncü basamakta öbür kaptaki su sorulan uca yaklaşır. Oyun ses kullanmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- Boş bardak. Öğretmen tepsiye iki plastik bardak koyar; birini sürahiyle ağzına kadar doldurur, öbürüne hiç su koymaz. Çocuklar sırayla iki bardağın içine bakar. Öğretmen sorar: “Hangisinde hiç su yok?” Çocuklar boş bardağı gösterip “boş” der, öbürü için “ağzına kadar dolu” der.
- Ağzına kadar. Çocuklar sırayla sürahiyle boş bir bardağı doldurur. Öğretmen “Su bardağın ağzına gelince dur” der; çocuk durunca grup bardağın kenarına bakar: Su ağzına geldiyse bardak dolu, gelmediyse dolu değil. Taşan su tepside kalır; tepsiden dışarı damlayan su hemen bir havluyla silinir.
- Kaç bardak? Öğretmen boş kaseyi gösterir: “Bu kase kaç bardak suyla dolar?” Çocuklar sırayla tahminini söyler, öğretmen tahminleri tahtaya yazar. Sonra kaseye bardak bardak su dökülür ve grup her bardağı parmakla sayar. Kase ağzına kadar dolunca durulur, son bardakta artan su sürahiye geri dökülür ve sayı tahminlerle karşılaştırılır. 36-48 ay grubunda tahmin istenmez; bardaklar yetişkinle birlikte sayılır.
- Hepsi aktı mı? Bir çocuk kaseyi leğene yavaşça boşaltır, sonra grup kasenin içine bakar. Dipte su birikmişse öğretmen sorar: “Kase şimdi boş mu?” Çocuklar dipteki suyu gösterir, kase bir kez daha leğene eğilir; dipte su kalmayınca çocuklar “boş” der.
- Kapanış. Öğretmen dört bardaktan ikisini ağzına kadar doldurur, ikisini boş bırakır. Çocuklar dolu bardakları tepsinin bir yanına, boş bardakları öbür yanına koyar ve aşağıdaki tekerleme söylenir. Sonra sular leğene dökülür, leğeni yetişkin boşaltır ve yer kuru bir havluyla silinir.
Tekerleme: Dolu Bardak, Boş Bardak bu site için yazıldı
Tekerleme Kapanış'ta, bardaklar tepsinin iki yanına ayrıldıktan sonra söylenir. Birinci dizede çocuklar bir ellerini sürahi gibi eğip döker gibi yapar ve dolu bardakları gösterir; ikinci dizede ellerini alınlarına siper edip boş bardaklara bakar. Üçüncü dizede parmaklarıyla sayar, dördüncü dizede iki ellerini öne eğip suyu leğene döker gibi yapar.
Döktük döktük, su geldi, bardak doldu ağzına,
Baktık baktık, su yok, boş bardak var yanında.
Kase kaç bardak aldı? Parmakla bir bir saydık,
Leğene döktük suyu, kaseyi boş bıraktık.
Evde dolu-boş oyunu bizim önerimiz
Lavabonun başında iki plastik bardak alın: birini ağzına kadar doldurun, öbürünü boş bırakın ve sorun: “Hangisi dolu, hangisi boş?” Sonra çocuğunuz bir bardağı lavabonun üstünde doldursun; su ağzına gelince dursun. Susuz da oynanır: Bir kutuyu ağza sığmayacak boyda oyuncaklarla doldurup “Kutu dolu mu?”, hepsini çıkarıp “Şimdi boş mu?” diye sorun. Su oyununu yalnız yanında bir yetişkin varken oynayın, kovada ya da leğende su bırakmayın ve dökülen suyu hemen silin. Çizim kâğıdını evde kullanırsanız çocuğunuz üst kutuya dolu, alt kutuya boş bir bardak çizebilir.
Programla ilişkisi
Aşağıdaki öğrenme çıktısının kodu ve adı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'ndan birebir alınmıştır; etkinliği bununla eşleyen bizim eşlememizdir.
- MAB.4. Karşılaştırmaya ve tahmine dayalı çıkarım yapabilme: çocuk bir kasenin kaç bardak suyla dolacağını önce tahmin eder, bardakları sayarak dener ve sayıyı tahminiyle karşılaştırır.
Bütün kodların listesi öğrenme çıktıları sayfasında.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Dolu mu, boş mu? Kâğıtta üç satır var; her satırda iki tabak durur: biri elma, çilek ya da domatesle dolu, öbürü boş. Dolu tabak bazı satırlarda solda, bazılarında sağdadır. Çocuk her satırda dolu tabağı boyar, boş tabağın çevresine bir çizgi çizer. Tabak ve meyveler resim kütüphanemizdeki tabak, elma, çilek ve domates resimleridir; dolu tabak, boş tabağın üstüne bu resimler konarak kuruldu. Dolu ve boş çiz: Üst kutunun üstünde “Dolu bir bardak çiz.”, alt kutunun üstünde “Boş bir bardak çiz.” yazar; çocuk dolu bardağın içini ağzına kadar boyayabilir. Yönergeleri yetişkin okur. Kâğıtlar siyah çizgiyle basılır.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Çocuk “boş” ya da “dolu” demek yerine öğretmenin sorduğu bardağı eliyle göstererek cevap verebilir. Doldurma adımında sürahiyi yetişkin tutar, çocuk su ağzına gelince “dur” der.
- Zor: Biçimleri farklı iki plastik kap verilir: uzun ince bir plastik şişe ve geniş bir kase. Çocuk hangisinin daha çok bardak su alacağını tahmin eder, sonra ikisini de bardakla doldurup sayar ve iki sayıyı karşılaştırır.
Yazdırılabilir dosyalar
- Dolu mu, boş mu? işaretleme kâğıdı (PDF, A4)
- Dolu ve boş çizim kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta dolu ve boş sözcüklerini suyla çalıştık: Plastik bardakları ağzına kadar doldurduk, bir kasenin kaç bardak suyla dolacağını tahmin edip saydık. Sınıfta dolu, ağzına kadar dolu; boş, içinde hiç su olmayan demekti. Evde lavabonun başında iki plastik bardakla aynı soruyu sorabilirsiniz: “Hangisi dolu, hangisi boş?” Su oyununu yalnız yanında bir yetişkin varken oynamanızı öneririz.
Kaynaklar
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.