Bu sayfada “ağır” ve “hafif” sözcüklerini iki nesneyi avuçta tutarak ve kova terazisinde tartarak çalışıyoruz. Ağırlık gözle görülmez: Çocuk bir nesnenin ağır mı hafif mi olduğunu önce tahmin eder, sonra iki avucunda tutup ya da terazinin iki kovasına koyup dener. Terazide aşağı inen kova ağır olanı taşır. Etkinliğin bir adımında büyük ama hafif bir şey ile küçük ama ağır bir şey karşılaştırılır; böylece çocuklar büyük olanın her zaman ağır olmadığını kendi elleriyle görür. Ağır nesneler yere yakın tutulur ve yetişkin denetiminde kullanılır.
Aşağıdaki oyunda iki düğmede iki resim var; biri ağır, öbürü hafif bir şeydir. Soru bazen “Hangisi ağır?”, bazen “Hangisi hafif?” diye gelir. İlk sorularda fil ve kelebek gibi birbirinden çok farklı şeyler, sonra kaya ve uçurtma gibi eşyalar, üçüncü basamakta da aynı türden iki şey gelir: bir karpuz ve bir kiraz gibi. İki resim aynı boyda çizilir; hangisinin ağır olduğu resmin boyundan değil, o şeyin kendisinden bilinir. Sayfanın sonundaki iki A4 kâğıtta ağır olanı boyama, hafif olanın çevresini çizme ve iki kutuya ağır ve hafif bir şey çizme çalışması var.
Ağır mı Hafif mi? Oyunu
Bak 👀 ağır olana ya da hafif olana dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2 = soldan sağa düğmeler. Soru alanında halter kaldıran birini görürseniz soru “Hangisi ağır?”, tüy görürseniz “Hangisi hafif?” sorusudur; soruyu durum satırından yetişkin okur. Resimler cihazın emoji yazı tipiyle çizilir; görünüşleri telefona ve bilgisayara göre biraz değişebilir. Oyun ses kullanmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- İki el terazisi. Çocuk oturur ve iki avucunu yukarı doğru açar. Öğretmen bir avuca süngeri, öbürüne ahşap bloğu koyar: “Hangisi elini aşağı çekiyor?” Çocuk ağır geleni söyler, sonra nesneleri el değiştirerek bir kez daha dener. Nesneler avuçta tutulur; çocuk onları başının üstüne kaldırmaz.
- Tahmin et, tart. Kova terazisi yere ya da alçak bir masaya konur. Öğretmen peçete paketiyle kitabı gösterir; çocuklar önce hangisinin ağır olduğunu tahmin eder. Bir çocuk ikisini terazinin iki kovasına koyar; grup hangi kovanın aşağı indiğine bakar ve sonucu tahminle karşılaştırır: “Aşağı inen kova ağır olanı taşıyor.”
- Büyük ama hafif. Öğretmen büyük boş karton kutuyu ve suyla dolu şişeyi gösterir: “Hangisi ağır?” Tahminler tahtaya yazılır. Çocuklar iki nesneyi sırayla iki eliyle, yere yakın tutarak kaldırır; dolu şişeyi kaldırırken öğretmen yanındadır. Sonra boş şişe ile dolu şişe karşılaştırılır: Aynı şişe, içine su konunca ağırlaşır.
- Hafiften ağıra. Sünger, kitap ve dolu şişe masaya konur. Çocuklar onları avuçta ve terazide karşılaştırarak hafiften ağıra doğru dizer, sonra dizdikleri sırayı terazide ikişer ikişer denetler. 36-48 ay grubunda bu adım yapılmaz.
- Kapanış. Nesneler terazinin iki yanına ayrılır: Çocukların elinde ağır gelenler (ahşap blok, kitap, dolu şişe) bir yana, hafif gelenler (sünger, peçete paketi, boş şişe, boş kutu) öbür yana. Aşağıdaki tekerleme söylenir; sonra dolu şişeyi ve kitabı yetişkin kaldırıp rafın alt gözüne koyar.
Tekerleme: Bu Elimde, Şu Elimde bu site için yazıldı
Tekerleme Kapanış'ta, nesneler terazinin iki yanına ayrıldıktan sonra söylenir. Birinci ve ikinci dizede çocuklar iki avucunu açar, bir avucunda blok, öbüründe sünger tutuyormuş gibi yapar: Bloklu avucunu aşağı indirir, süngerli avucunu yukarı kaldırır. Üçüncü dizede kollarını terazi gibi iki yana açıp bir kolunu aşağı indirir; dördüncü dizede öbür kolunu yukarıda tutup hafifçe sallar.
Ağır blok bu elimde, elim aşağı iniyor,
Hafif sünger şu elimde, elim yukarı çıkıyor.
Terazide iki kova, ağır olan iniyor,
Hafif olan yukarıda, sallanıp duruyor.
Evde ağır-hafif tartısı bizim önerimiz
Çocuğunuzun iki avucuna sırayla iki şey koyun: bir çorap ve bir elma, bir kaşık ve bir peçete, boş ve suyla dolu küçük bir plastik şişe. Sorun: “Hangisi ağır, hangisi hafif?” Sonra rolleri değiştirin: Çocuğunuz sizin avucunuza iki şey koysun, siz cevap verin, o da sizin cevabınızı kendi elleriyle denesin. Kırılabilecek, sivri ya da ayağa düşünce acıtacak kadar ağır eşyaları oyuna katmayın. Çizim kâğıdını evde kullanırsanız çocuğunuz üst kutuya ağır, alt kutuya hafif bir şey çizebilir.
Programla ilişkisi
Aşağıdaki öğrenme çıktısının kodu ve adı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'ndan birebir alınmıştır; etkinliği bununla eşleyen bizim eşlememizdir.
- MAB.4. Karşılaştırmaya ve tahmine dayalı çıkarım yapabilme: çocuk iki nesneden hangisinin ağır olduğunu önce tahmin eder, avuçta ve kova terazisinde tartarak dener ve sonucu tahminiyle karşılaştırır.
Bütün kodların listesi öğrenme çıktıları sayfasında.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Ağır mı, hafif mi? Kâğıtta üç satır var; her satırda ağır bir şey ve hafif bir şey durur: fil ve kelebek, yaprak ve otobüs, inek ve arı. İki resim aşağı yukarı aynı boydadır; çocuk hangisinin ağır olduğunu resmin boyundan değil, o şeyin kendisinden bilir. Ağır resim bazı satırlarda solda, bazılarında sağdadır. Çocuk her satırda ağır olanı boyar, hafif olanın çevresine bir çizgi çizer. Ağır ve hafif çiz: Üst kutunun üstünde “Ağır bir şey çiz.”, alt kutunun üstünde “Hafif bir şey çiz.” yazar; çocuk etkinlikteki nesnelerden birini ya da kendi bildiği bir şeyi çizer. Yönergeleri yetişkin okur. Kâğıtlar siyah çizgiyle basılır.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Yalnız iki el terazisiyle çalışılır ve ağırlıkları çok farklı iki nesne seçilir: bir kâğıt peçete ve suyla dolu şişe gibi. Çocuk “ağır” demek yerine ağır olanı tutan elini aşağı indirerek cevap verebilir.
- Zor: Gözler kapalı tartma: Çocuk gözlerini kapatır, öğretmen avuçlarına iki nesne koyar; çocuk hangisinin ağır olduğunu söyler, sonra gözlerini açıp terazide dener. Ayrıca terazinin bir kovasına kitap konur ve çocuk öbür kovaya kaç ahşap blok konunca kovaların aynı hizaya geleceğini tahmin edip dener (bunun için 5-6 ahşap blok daha hazırlanır).
Yazdırılabilir dosyalar
- Ağır mı, hafif mi? işaretleme kâğıdı (PDF, A4)
- Ağır ve hafif çizim kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta ağır ve hafif sözcüklerini çalıştık: Nesneleri iki avucumuzda tuttuk ve kova terazisinde tarttık. Büyük boş bir kutunun, suyla dolu küçük bir şişeden hafif olduğunu elimizle gördük. Evde iki avuca iki eşya koyup “Hangisi ağır?” diye sorabilirsiniz. Ağır ya da kırılabilecek eşyaları oyuna katmamanızı öneririz.
Kaynaklar
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.