Bu sayfada “uzun” ve “kısa” sözcüklerini iki şeyin uçlarını hizalayarak çalışıyoruz. İki kalemi karşılaştırırken önce arka uçlarını aynı çizgiye getirmek gerekir; uçlar hizalı değilse kısa olan, önde durduğu için uzun görünebilir. Etkinlikte çocuklar bir yeni ve bir kısalmış boya kalemini, renkli karton şeritleri ve büyük yapı bloklarından kurulan iki treni karşılaştırır; hangisinin uzun olduğunu önce bakarak tahmin eder, sonra uçları hizalayıp dener. Dördüncü adımda yere bantla yapıştırılmış uzun ve kısa iki yolda yürünür ve adımlar sayılır.
Aşağıdaki oyunda iki düğmede aynı nesne var: bir kalem, bir cetvel ya da bir kurdele. İkisinin kalınlığı aynıdır, yalnız boyu farklıdır. Soru bazen “Hangisi uzun?”, bazen “Hangisi kısa?” diye gelir. İlk sorularda uzun olan kısa olanın iki katından da uzundur, sonra fark azalır. Sayfanın sonundaki iki A4 kâğıtta uzun olanı boyama, kısa olanın çevresini çizme ve iki kutuya uzun ve kısa bir çizgi çizme çalışması var.
Uzun mu Kısa mı? Oyunu
Bak 👀 uzun olana ya da kısa olana dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2 = soldan sağa düğmeler. Soru alanında zürafa görürseniz soru “Hangisi uzun?”, kirpi görürseniz “Hangisi kısa?” sorusudur; soruyu durum satırından yetişkin okur. Üçüncü basamakta iki nesnenin boyu birbirine yaklaşır. Oyun ses kullanmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- İki kalem. Öğretmen yeni kalemi ve kısalmış kalemi masaya koyar ama uçlarını hizalamaz: Kısa kalem biraz önde durur. Çocuklara sorar: “Hangisi uzun?” Cevaplardan sonra iki kalemin arka uçlarını masanın kenarına dayar ve soruyu yeniden sorar. Çocuklar iki kalem aynı yerden başlayınca farkın nasıl göründüğünü konuşur.
- Şerit tahmini. Öğretmen bir şerit çiftini halıya koyar; uçları hizasızdır ve biri eğik durur. Bir çocuk önce bakarak hangisinin uzun olduğunu tahmin eder, sonra iki şeridin uçlarını yan yana getirip dener. Grup tahmini sonuçla karşılaştırır: “Tahmin doğru çıktı mı?” Sonra çocuklar kendi şerit çiftleriyle aynı denemeyi yapar ve çiftlerini yanlarında tutar.
- Blok trenleri. İki çocuk büyük yapı bloklarını yere uç uca dizer: Biri uzun, öbürü kısa bir tren kurar. Öbür çocuklar iki trenin ilk bloklarını aynı çizgiye getirir ve “uzun tren, kısa tren” der. Sonra kısa trene blok eklenerek iki tren aynı uzunluğa getirilir; 36-48 ay grubunda bu son kısım yapılmaz.
- Bant yolları. Öğretmen etkinlikten önce yere kâğıt bantla bir uzun, bir kısa düz yol yapıştırır. Çocuklar sırayla iki yolda, ayaklarını bandın üstüne basarak yürür; grup her yolun kaç adımda bittiğini yüksek sesle sayar ve iki sayıyı karşılaştırır. Bantlar yere iyice yapıştırılır; çocuklar yolda koşmaz.
- Kapanış. Çocuklar ikinci adımdaki şerit çiftlerini panoya yan yana, sol uçları hizalı yapıştırır. Panonun önünde aşağıdaki tekerleme söylenir.
Tekerleme: Uzun Yol, Kısa Yol bu site için yazıldı
Tekerleme Kapanış'ta, şeritler panoya yapıştırıldıktan sonra söylenir. Birinci dizede çocuklar yerlerinde adım atar; ikinci dizede “çok adım” derken yerinde dört adım, “az adım” derken iki adım atar. Üçüncü dizede iki işaret parmağını yan yana getirip uçlarını hizalar, dördüncü dizede panodaki şeritleri gösterir.
Uzun yol, kısa yol, yürüdük adım adım,
Uzun yolda çok adım, kısa yolda az adım.
Uçları hizala, sonra bak yan yana,
Uzun şerit, kısa şerit, yapıştı panoya.
Evde uzun-kısa avı bizim önerimiz
Evde aynı türden iki eşya bulun: uzun ve kısa iki kalem, sizin çorabınızla çocuğunuzun çorabı, iki boy pipet. Eşyaların birer ucunu masanın kenarına dayayın ve sorun: “Hangisi uzun, hangisi kısa?” Sonra rolleri değiştirin: Çocuğunuz bir eşya getirsin, siz ondan uzun ya da kısa bir eşya bulun; çocuğunuz uçları hizalayıp sizin bulduğunuzun uzun mu kısa mı olduğunu söylesin. Bıçak, şiş gibi sivri ve keskin eşyaları oyuna katmayın. Çizim kâğıdını evde kullanırsanız çocuğunuz üst kutuya uzun, alt kutuya kısa bir çizgi çizebilir.
Programla ilişkisi
Aşağıdaki öğrenme çıktısının kodu ve adı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'ndan birebir alınmıştır; etkinliği bununla eşleyen bizim eşlememizdir.
- MAB.4. Karşılaştırmaya ve tahmine dayalı çıkarım yapabilme: çocuk iki kalemden ve iki şeritten hangisinin uzun olduğunu önce bakarak tahmin eder, uçlarını hizalayarak karşılaştırır ve sonucu tahminiyle karşılaştırır.
Bütün kodların listesi öğrenme çıktıları sayfasında.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Uzun mu, kısa mı? Kâğıtta dört satır var; her satırda aynı resmin uzunu ve kısası durur: kalem, havuç, kabak ve ağaç. İki resmin kalınlığı aynıdır, yalnız boyu farklıdır: Kalemde ve kabakta yatay boy, havuçta ve ağaçta dikey boy değişir. Uzun resim bazı satırlarda solda, bazılarında sağdadır. Çocuk her satırda uzun olanı boyar, kısa olanın çevresine bir çizgi çizer. Uzun ve kısa çiz: Üst kutunun üstünde “Uzun bir çizgi çiz.”, alt kutunun üstünde “Kısa bir çizgi çiz.” yazar. İki kutu aynı boydadır; çizginin boyunu çocuk seçer. Yönergeleri yetişkin okur. Kâğıtlar siyah çizgiyle basılır.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Yalnız iki şeritle çalışılır ve boyları birbirinden çok farklı seçilir (biri öbürünün üç katı kadar). Şeritlerin uçlarını öğretmen hizalar; çocuk “uzun” demeden önce uzun olanı eliyle göstererek başlayabilir.
- Zor: Boyları birbirine yakın üç şerit verilir; çocuk önce hangisinin ortada duracağını tahmin eder, sonra şeritleri uzundan kısaya dizer. Ayrıca çocuk bir şeridi masanın kenarı boyunca tutar ve “Masanın kenarı bu şeritten uzun mu, kısa mı?” sorusunu dener.
Yazdırılabilir dosyalar
- Uzun mu, kısa mı? işaretleme kâğıdı (PDF, A4)
- Uzun ve kısa çizim kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta uzun ve kısa sözcüklerini çalıştık: Kalemleri ve karton şeritleri uçlarını hizalayarak karşılaştırdık, yere yapıştırılmış uzun ve kısa iki yolda yürüyüp adımlarımızı saydık. Evde iki kalemi ya da iki çorabı yan yana koyup “Hangisi uzun?” diye sorabilirsiniz. Çocuğunuz karıştırırsa iki eşyanın birer ucunu aynı yere getirin ve öbür uçlarına birlikte bakın.
Kaynaklar
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.