Bu sayfada bir bütünün iki eş parçasına “yarım” dediğimizi ve iki yarım yan yana gelince bütünün ortaya çıktığını çalışıyoruz. Etkinlikte çocuklar önce iki yarım karton daireyi birleştirip bütün daire yapar; sonra bir daireden kesilmiş büyük ve küçük iki parçayı yarımlarla karşılaştırır ve bu parçaların neden yarım sayılmadığını görür. Ardından bir A4 kâğıdı ortadan katlar, açınca iki yarısını ayrı renklere boyarlar. Son adımda ikiye kesilmiş resim kartlarının yarımlarını eşleştirir, öğretmenin kırılmaz bir aynanın önünde tuttuğu kelebek yarımına bakarak aynada bütün bir kelebek görürler. Bir bütünü ikiden çok parçaya bölmeyi parça ve bütün sayfasında çalışıyoruz; birkaç nesneyi kişiler arasında eşit paylaştırmak için Paylaşalım etkinliğine bakabilirsiniz.
Aşağıdaki oyunda soru alanında iki parçaya bölünmüş bir daire ya da kare var; yarımlardan birinin yeri boş. Çocuk üç düğmedeki parçalardan boşluğa uyan yarımı seçer. Kareyi ikiye bölmenin iki yolu var: iki dikdörtgen ya da iki üçgen. İkisi de yarımdır, ama boşluğa yalnız biri uyar. Sayfanın sonundaki iki A4 kâğıtta sol yarısı çizilmiş resimleri tamamlama ve sol yarımı sağ yarımına bağlama çalışması var.
Yarımı Bul Oyunu
Bak 👀 boşluğa uyan yarıma dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. Soru alanında sarı parçalara bölünmüş bir daire ya da kare var; parçalardan birinin yeri boş, kesik çizgiyle çizilmiş. Soru “Eksik parça hangisi?” diye gelir; soruyu durum satırından yetişkin okur. Düğmelerde yazı yok, üç parça resmi var. Ekran okuyucu soru alanını sözle anlatır (“Kare iki dikdörtgene bölünmüş, bir parçası eksik.” gibi), düğmeleri de parçanın adıyla okur (“yarım daire”, “karenin yarısı, dikdörtgen” gibi): Görme engelli çocuk parçayı başka yoldan ayırt edemeyeceği için ad parçayı anlatır, bu yüzden doğru düğmenin adı cevabı da söyler. Bu sayfada bütün her soruda iki eş parçaya bölünmüştür. Üç yıldıza kadar yanlış düğmelerde öbür şeklin parçaları vardır. Üç yıldızdan sonra yanlış düğmelerden biri aynı şeklin başka bir parçasıdır (dairenin üçte biri ya da çeyreği gibi; boşluk karenin dikdörtgen yarısıysa karenin üçgen yarısı, üçgen yarısıysa dikdörtgen yarısı da gelebilir). Altı yıldızdan sonra iki yanlış düğme de aynı şeklin parçasıdır ve düğmelerdeki parçalar döndürülmüş gelir. Resimleri oyun kendisi çizer. Oyun ses kullanmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- İki yarım, bir daire. Çocuklar yarım ay biçiminde oturur. Öğretmen iki eş yarımı ayrı ayrı gösterir: “Bu dairenin yarısı, bu da öbür yarısı.” Sırası gelen çocuk iki yarımı yan yana getirip daireyi tamamlar; grup “İki yarım, bir bütün.” der.
- Yarım mı, değil mi? Öğretmen öbür dairenin büyük ve küçük parçasını gösterir: “Bunlar da dairenin yarısı mı?” Çocuklar önce tahmin eder; sonra öğretmen iki eş yarımdan birini büyük parçanın üstüne, öbürünü küçük parçanın üstüne koyar. Çocuklar parçaların yarımla aynı büyüklükte olmadığını görür: İki yarım birbiriyle aynı büyüklüktedir, bu iki parça değildir.
- Kâğıdı ikiye katla. Çocuklar A4 kâğıtlarının kısa kenarlarını üst üste getirerek kâğıdı ortadan katlar ve katı parmaklarıyla bastırır. Kâğıdı açınca ortadaki çizgiyi gösterirler: “Burası bir yarım, burası öbür yarım.” Sonra bir yarımı bir renge, öbür yarımı başka bir renge boyarlar.
- Yarımı bul, aynaya bak. Öğretmen dört resim kartının yarımlarını masaya karışık koyar. Sırası gelen çocuk bir yarım alır, eşini bulur ve iki yarımı yan yana getirir: “Kelebeğin iki yarımı.” Sonra öğretmen kelebek kartının bir yarımını, kesik kenarı aynaya değecek biçimde aynanın önünde tutar; çocuklar sırayla aynaya bakar ve bir yarımla aynadaki görüntünün birlikte bütün bir kelebek gibi göründüğünü söyler.
- Kapanış. İki yarım karton daire ve kelebek kartının iki yarımı masada ayrı ayrı durur ve aşağıdaki tekerleme söylenir. Sonra daireler, kartlar ve ayna toplanır.
Tekerleme: İki Yarım Bir Bütün bu site için yazıldı
Tekerleme Kapanış'ta söylenir; iki yarım karton daire ve kelebek kartının iki yarımı masada ayrı ayrı durur. Birinci dizede öğretmen dairenin iki yarımını birbirine yaklaştırır, ikinci dizede birleştirir. Üçüncü dizede kelebek kartının iki yarımını iki eliyle gösterir, dördüncü dizede onları da birleştirir.
Bir yarım, bir yarım, yan yana geldi,
İki yarım birleşti, bütün daire oldu.
Kelebeğin kanadı bir sağda bir solda,
İki yarım bir bütün, hepsi bir arada.
Evde yarım-bütün oyunu bizim önerimiz
Çamaşır katlarken bir havluyu ortadan katlayın ve çocuğunuza gösterin: “Havlunun bir yarısı öbür yarısının üstüne geldi.” Peçete ya da kâğıt katlarken de aynı soruyu sorabilirsiniz: “Yarısı nerede?” Tamamlama kâğıdını evde kullanırsanız çocuğunuz kelebeğin, çileğin, ağacın ve baykuşun eksik sağ yarısını çizer.
Programla ilişkisi
Aşağıdaki öğrenme çıktısının kodu ve adı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'ndan birebir alınmıştır; etkinliği bununla eşleyen bizim eşlememizdir.
- MAB.2. Parça-bütün özelliklerini çözümleyebilme: çocuk iki eş yarımı birleştirerek bütünü kurar, eş olmayan iki parçayı yarımlarla üst üste koyarak karşılaştırır ve resim kartlarının yarımlarını eşleştirir.
Bütün kodların listesi öğrenme çıktıları sayfasında.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Yarımı tamamla: Kâğıtta dört çerçeve var. Soldan sağa ve yukarıdan aşağıya sırayla kelebek, çilek, ağaç ve baykuş resimlerinin yalnız sol yarısı çizili; ortadaki gri kesik çizgi yarının bittiği yeri gösterir. Çocuk her resmin eksik sağ yarısını çizer. Yarımları eşleştir: Solda dört resmin sol yarısı, sağda aynı dört resmin sağ yarısı başka sırada var: uğur böceği, roket, kalp ve penguen. Çocuk her sol yarımı kendi sağ yarımına çizgiyle bağlar. Cevaplar: soldaki 1. resim sağdaki 2. resimle, soldaki 2. resim sağdaki 4. resimle, soldaki 3. resim sağdaki 1. resimle, soldaki 4. resim sağdaki 3. resimle. Kareli zeminde yarım şekil tamamlamak için simetri çalışma kâğıdına bakabilirsiniz. Yönergeleri yetişkin okur. Kâğıtlar siyah çizgiyle basılır.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Resim kartı adımında iki kartla başlanır: kelebek ve araba. Yaprak ve ev kartlarının yarımları çocuk ilk iki eşi bulduktan sonra masaya gelir. Katlama adımında öğretmen kâğıdın kenarındaki bir noktayla katın yerini gösterir.
- Zor: Öğretmen bir yarımı gösterir ve sorar: “Öbür yarımda ne olmalı?” Çocuk önce sözle anlatır, sonra eşini bulup söylediğini kontrol eder. Katlama adımında kâğıt bir kez daha ortadan katlanır; çocuk açınca kaç parça olduğunu sayar ve bir parçanın yarımın yarısı olduğunu katları üst üste getirerek gösterir.
Yazdırılabilir dosyalar
- Yarımı tamamlama kâğıdı (sol yarısı çizili resimler) (PDF, A4)
- Yarımları eşleştirme kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta yarım ve bütün sözcüklerini çalıştık: İki yarım karton daireyi birleştirip bütün daire yaptık, kâğıdı ortadan katlayıp iki yarısını ayrı renklere boyadık, ikiye kesilmiş resimlerin yarımlarını eşleştirdik. Evde havlu ya da peçete katlarken “Yarısı nerede?” diye sorabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.