İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası 2026-2027'de ne zaman?

Okul öncesi eğitim programının belirli gün ve haftalar listesinde İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası için tarih “10 Aralık gününü içine alan hafta” diye yazılır. 2026-2027 eğitim yılındaki tarihi: 7–13 Aralık 2026. Not: 10 Aralık perşembeye denk gelir.

Kaynak: Okul Öncesi Eğitim Programı (TEGM, PDF) — s. 187; 2026-2027 belirli gün ve haftalar çizelgesi

Haftanın içine aldığı 10 Aralık, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından Paris'te ilan edildiği gündür (10 Aralık 1948; BM'nin bildirge sayfası). Okul öncesinde bunu “herkesin, her yerde, aynı haklara sahip olması” diye anlatıyoruz ve demokrasiyi çocukların hemen yaşayabileceği bir işle deniyoruz: sınıf, o gün hangi oyunu oynayacağına gizli oyla karar veriyor.

Oylamadan önce kurallar birlikte konuşulur, sonuç herkesin önünde sayılır ve kazanan oyun gerçekten oynanır. Kaybeden seçeneğin ertesi gün oynanacağını söylemek, sonucu kabul etmeyi kolaylaştırır.

Etkinlik kartı bizim önerimiz

AmaçBir karara birlikte varmak için oy vermeyi denemek, oyları saymak ve çıkan sonuca uymak
Yaş48-72 ay; ilkokul 1-2. sınıfta sınıf başkanı seçimine hazırlık olarak
Süre35-45 dakika
MalzemeAyakkabı kutusundan yapılmış oy sandığı, her çocuğa bir oy pusulası, perde ya da paravan, büyük bir sayma tablosu, boya kalemleri, yazdırılmış iki kâğıt

Akış bizim önerimiz

  1. Bir sorunumuz var. Öğretmen anlatır: “Bugün bir oyun oynayacağız ama herkes başka bir oyun istiyor. Nasıl karar verelim?” Çocukların önerileri dinlenir: sırayla, kura ile, en çok isteneni seçerek.
  2. Seçenekler. Oy pusulasındaki dört seçenek (top oyunu, kitap köşesi, resim yapmak, saklambaç) tek tek gösterilir. Her seçeneğin resmi tahtaya asılır.
  3. Gizli oy. Çocuk paravanın arkasında pusulasında tek bir kutuya işaret koyar, pusulayı katlar ve sandığa atar. Neden gizli olduğu konuşulur: “Kimse kimseye baskı yapmasın diye.”
  4. Sayım. Sandık açılır; öğretmen pusulaları tek tek okur, bir çocuk sayma tablosuna çizgi çeker. Çizgiler beşerli gruplanıp sayılır; en çok oyu alan seçenek ilan edilir.
  5. Sonuca uyalım. Kazanan oyun hemen oynanır. Ardından halkada “Kendi seçtiğin oyun çıkmadığında nasıl hissettin?” sorusu konuşulur ve ikinci seçeneğin oynanacağı gün birlikte belirlenir.

Hikâye: Mavi mi, Sarı mı? bu site için yazıldı

Ormandaki küçük okulun kapısı eskimişti. Sincap, tavşan, kirpi ve ayı yavrusu kapıyı boyamaya karar verdiler. Sincap “Mavi olsun, gökyüzü gibi!” dedi. Kirpi “Sarı olsun, güneş gibi!” dedi. İkisi de bağırdıkça öbürü daha çok bağırdı; fırçalar havada kaldı.

Bilge kaplumbağa yavaşça yaklaştı: “Herkes bir yaprak alsın. Mavi isteyen yaprağına bir damla mavi, sarı isteyen bir damla sarı koysun ve yaprağı bu kovaya atsın.” Yapraklar kovaya düştü. Sonra kaplumbağa yaprakları tek tek çıkardı: üç mavi, iki sarı.

Kirpi biraz üzüldü. Sincap ona döndü: “Kapı mavi olsun, ama kapının tokmağını sarıya boyayalım mı?” Kirpi gülümsedi. O gün okulun kapısı gökyüzü gibi mavi, tokmağı güneş gibi sarı oldu. Hayvanlar her sabah kapıyı açarken o günü hatırladılar.

Sanat: Kutudan oy sandığı bizim önerimiz

Ayakkabı kutusunun kapağına öğretmen pusula sığacak genişlikte bir yarık açar. Çocuklar kutuyu beyaz kâğıtla kaplar, her yüzüne kendi el izini basar ve sandığın ön yüzüne sınıfın adını yazar ya da sınıfın simgesini çizer. Sandık hafta boyunca başka kararlarda da kullanılır: hangi şarkıyla güne başlanacağı, bahçeye hangi kapıdan çıkılacağı gibi. Böylece oylama tek seferlik bir gösteri değil, sınıfın alışkanlığı olur.

Kâğıtlar nasıl kullanılır?

Oy pusulası: Dört seçeneğin her biri bir resim ve adıyla yazılı; sağda işaret kutusu var. Pusulayı sınıftaki çocuk sayısı kadar çoğaltın; çocuk yalnız bir kutuya işaret koyar. Birden çok kutu işaretlenmiş pusulanın neden sayılmadığını sayım sırasında konuşun. Boyama kâğıdı: Büyük bir oy sandığı ile kalkmış el, çocuk, kalp ve yıldız var; çocuk sandığın üstündeki pusulaya kendi seçtiği oyunun resmini çizebilir.

Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz

  • Kolay: Seçenekler ikiye indirilir ve oy, pusula yerine renkli bir taşı iki kavanozdan birine atarak verilir; sayımda taşlar yan yana dizilip hangi sıranın uzun olduğuna bakılır.
  • Zor: Çocuklar seçenekleri kendileri önerir ve her seçeneği bir arkadaşı kısa bir konuşmayla tanıtır. Sayımdan sonra sonuçlar sütun grafiğine çizilir; ilkokulda oyların kaçta kaçının kazanan seçeneğe gittiği konuşulur.

Yazdırılabilir dosyalar

Veliye not bizim önerimiz

Bu hafta sınıfta gizli oyla bir oyun seçtik ve sonuca birlikte uyduk. Evde de küçük bir kararı (hafta sonu yemeği, akşam okunacak kitap) aile oylamasıyla verebilirsiniz. Çocuğunuzun seçeneği kazanmazsa bir sonraki sefer onun seçeneğinin deneneceğini söyleyin.

Kimler için?

  • Aralık ayında demokrasi temasını işleyen okul öncesi öğretmenleri
  • İlkokul 1-2. sınıf öğretmenleri
  • Evde aile oylaması yapmak isteyen veliler

Kaynaklar

Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.