Çocuklar itfaiyeci, polis ve sağlık görevlisini kıyafetleri, araçları ve yaptıkları işlerle tanır; sonra öğretmenin yönergesiyle beden koruma pozisyonunu sakin bir oyun içinde dener. Oyundaki duman, kaza ya da yaralanma durumları ayrıntıya girmeden, tek cümleyle sorulur; konu, bu kişilerin bize nasıl yardım ettiğidir. Etkinliğin sonunda aşağıdaki oyun tahtada ya da evde bir telefonda birlikte oynanabilir.
Kimin İşi?
Resme bak 👀 bu kimin işi? 👆
Soru bu satırda yazılıdır; yetişkin sesli okur. Düğmeler hep aynı yerde durur. Klavyeyle de oynanır: 1 = itfaiyeci, 2 = polis, 3 = sağlık görevlisi. Oyun ses kullanmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Programla ilişkisi
Aşağıdaki öğrenme çıktıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'ndan birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir. Kodların nasıl okunduğu Maarif Modeli rehberinde anlatılıyor.
- HSAB.9. Kaza, afet ve tehlikeli durumlarda güvenli davranışları sergileyebilme: yardım eden meslekleri tanıma ve beden koruma pozisyonunu yetişkin yönergesiyle uygulama.
| Yaş grubu | Programdaki süreç bileşeni |
|---|---|
| 36-48 ay | HSAB.9.a Acil durumlarda yardım isteyebileceği meslek gruplarını söyler. HSAB.9.b Afet durumlarına yönelik temel beden koruma pozisyonlarını yetişkin yönergesiyle uygular. |
| 48-60 ay | HSAB.9.a Acil durumlarda yardım istenebilecek meslek gruplarını söyler. HSAB.9.b Afet durumlarına yönelik temel bedeni koruma pozisyonlarını yetişkin yönergesiyle uygular. |
| 60-72 ay | HSAB.9.a Acil durumlarda aranacak numarayı söyler. HSAB.9.b Okul ve ev ortamındaki güvenlik kurallarını söyler. HSAB.9.c Kaza, afet ve tehlike durumlarında bedeni koruma pozisyonlarını uygular. |
Meslekleri programdan aldık: 36-48 ay açıklamasında "Polis memuru, itfaiyeci ve sağlık görevlisi gibi toplumsal rollerin somutlaştırılması" önerilir ve öğretmenin "gözlemlenebilir üniformalar, araçlar ve işlevler üzerinden ilerlemelidir." (s. 63) Oyunun ilk basamağı bu yüzden araçlarla, ikincisi işlerle başlar. Beden koruma pozisyonu için program örnek olarak "çök-kapan-tutun" adını verir (s. 57, s. 64); hareketin adımlarını programda bulamadık, bu yüzden bu sayfada tarif etmiyoruz: kurumunuzun afet ve acil durum planındaki biçimi kullanın. 60-72 ay satırındaki acil numara da programda yazılı değildir; çocuklara kurumunuzun planındaki numarayı öğretin.
İlkokul için bu sayfada kod vermiyoruz: ilkokul hayat bilgisi programının çıktı tablolarını bu etkinlik için okumadık.
Alan güvenliği
Programdan: "Bu nedenle süreç bileşeni, yetişkin yönergesiyle sınırlı tutulmuş olup çocuğun görevi bağımsız olarak planlamasından ziyade modeli taklit etmesi ve uygulayabilmesi beklenmektedir." (s. 63) Bu cümle 36-48 ay açıklamasındandır. 48-60 ay açıklamasında: "Afet ve acil durumlara yönelik temel beden koruma pozisyonları bu dönemde yetişkin rehberliği ve yönlendirmesiyle uygulanmaya başlanmaktadır." (s. 64)
- bizim önerimiz Pozisyon alıştırması sakin bir sesle, oyun olarak yapılır; siren sesi, yıkılan bina ya da yaralı resmi gibi korkutucu ses ve görüntü kullanılmaz.
- bizim önerimiz Alıştırma için sağlam, devrilmeyecek bir masa seçilir; masanın çevresi boşaltılır ve çocuklar birer birer, itişmeden yerlerini alır.
- bizim önerimiz Kaygılanan ya da katılmak istemeyen çocuk zorlanmaz; öğretmenin yanında izleyebilir. Ailelere etkinlikten önce bilgi verilir.
Akış bizim önerimiz
- Kim bunlar? Öğretmen üç meslek resmini gösterir; çocuklar kıyafetleri ve araçları anlatır. Sınıfta varsa meslek oyuncaklarıyla canlandırma yapılır.
- Kimin aracı? Araç resimleri (itfaiye aracı, polis aracı, ambulans) karışık konur; çocuklar her aracı mesleğiyle eşleştirir.
- Kimin işi? Öğretmen bir iş söyler ("yangını söndürür", "trafiği düzenler", "hastayı muayene eder"); çocuklar o mesleğin resmini gösterir. 48-60 ayda çocuklar her mesleğin işini kendi cümleleriyle anlatır.
- Güvenlik kurallarımız (60-72 ay). Grup okulda ve evde uyulan güvenlik kurallarını sayar; öğretmen kuralları resimlerle tahtaya not eder ve kurumun acil durum numarasını söyler.
- Pozisyon alıştırması. Öğretmen kurumunun planındaki beden koruma pozisyonunu gösterir; çocuklar taklit eder. 36-48 ayda yalnız öğretmeni taklit etmek beklenir.
- Kapanış. Kimin İşi? oyunu tahtada birlikte oynanır.
Yaş grubuna göre bizim önerimiz
| Grup | Odak | Değişiklik |
|---|---|---|
| 36-48 ay | Kıyafet ve araç | Meslekler resim ve oyuncaklarla tanınır; pozisyon alıştırması öğretmeni taklit ederek, kısa yapılır. |
| 48-60 ay | Araç ve iş | Çocuk mesleğin işini anlatır; pozisyon alıştırmasında öğretmen yönergeleri azaltır. |
| 60-72 ay | İş, kural ve numara | Okul ve ev güvenlik kuralları konuşulur; çocuk kurumun acil numarasını söyler ve pozisyonu kendiliğinden alır. |
| İlkokul 1-2 | Kural | Çocuklar sınıfın güvenlik kurallarını resimli bir afişe dönüştürür. |
Oyun da aynı mantıkla ilerler: ilk üç yıldızda araçlar ve araç gereçler (itfaiye aracı, polis aracı, ambulans, stetoskop) sorulur, sonra meslekleri yaptıkları işler, altı yıldızdan sonra bir durumdan çıkarım ("Bir binadan duman çıkıyor. Yangını söndürmeye kim gelir?") gelir. Düğmeler hep aynı sıradadır ve her soruda yalnız biri doğrudur.
Gözlem formu bizim önerimiz yazdırılabilir
Her çocuk için işaretleyin. Form bir not ya da sınav değildir; bir sonraki etkinliği planlamak ve gelişimi aileyle konuşmak içindir.
| Gözlenen davranış | Evet | Kısmen | Henüz değil |
|---|---|---|---|
| Üç mesleğin adını söyler | ☐ | ☐ | ☐ |
| Aracı mesleğiyle eşleştirir | ☐ | ☐ | ☐ |
| Mesleğin işini anlatır (48-72 ay) | ☐ | ☐ | ☐ |
| Beden koruma pozisyonunu öğretmenin yönergesiyle uygular | ☐ | ☐ | ☐ |
| Okul ve ev güvenlik kurallarını ve acil numarayı söyler (60-72 ay) | ☐ | ☐ | ☐ |
Aileyle devam bizim önerimiz
Sokakta bir itfaiye aracı, polis aracı ya da ambulans gördüğünüzde durup konuşun: "Bu araçla kim gelir? Ne iş yapar?" Evdeki güvenlik kurallarınızı birlikte sayın. Kimin İşi? oyunu telefonda da çalışır; hesap ya da kayıt istemez.
Kaynaklar
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.