Çocuklar sırayla zar atar ve zarın gösterdiği hareketi birlikte yapar: zıplama, tek ayak üstünde durma, yavaş ve hızlı yürüme, çizgi üstünde denge, ritim ve kendi alanında kalma. Üç hareketten sonra herkes durur, kalbine dokunur ve bedeninde ne değiştiğini söyler. Sınıfta büyük bir kumaş zar yoksa aşağıdaki zar tahtada ya da bir telefonda kullanılabilir.
Hareket Zarı
Zarı at 🎲 hareketi yap 🤸 üç harekette bir kalbine dokun 🫀
Hareketin yazısı yetişkin içindir: yetişkin okur ve gösterir, çocuklar yapar. Doğru ya da yanlış yoktur. Hiçbir bilgi kaydedilmez; oyunun kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Programla ilişkisi
Aşağıdaki öğrenme çıktıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'ndan birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir. Kodların nasıl okunduğu Maarif Modeli rehberinde anlatılıyor.
- HSAB.1. Farklı çevre ve fiziksel etkinliklerde temel hareket becerilerini sergileyebilme: yer değiştirme, denge ve nesne kontrolü.
- HSAB.3. Müzik ve ritim eşliğinde hareket örüntüleri sergileyebilme: yalnız 36-48 ile 60-72 ay satırlarında.
- HSAB.4. Beden farkındalığına dayalı doğru duruş sergileyebilme: yalnız 48-60 ay satırında.
- HSAB.5. Kişisel ve genel alanın farkında olarak hareket edebilme: her yaşta bir "kendi alanında kal" hareketi.
- HSAB.7. İç ve dış mekânda fiziksel aktivitelere katılabilme: hareketten sonra bedendeki değişimi fark etme, söyleme ve 60-72 ayda nedenini açıklama.
| Yaş grubu | Programdaki süreç bileşeni |
|---|---|
| 36-48 ay | HSAB.1.a Basit yönergeler doğrultusunda yer değiştirme hareketleri yapar. HSAB.1.b Tek ayak üzerinde 4-5 saniye durur. HSAB.3.b Bedeniyle basit ritim hareketlerini tekrarlar. HSAB.5.b Başkalarına çarpmadan hareket eder. HSAB.7.b Hareketli oyun sonrasında vücudundaki temel değişimleri yetişkin rehberliğinde fark eder. |
| 48-60 ay | HSAB.1.b Farklı yönde / hızda yer değiştirme hareketleri yapar. HSAB.1.c Tek ayak üzerinde ileriye 3-4 defa sıçrar. HSAB.1.e Nesneleri belirli bir hedefe doğru atar. HSAB.4.a Beden pozisyonunu ayarlayarak doğru duruşu devam ettirir. HSAB.5.a Kişisel alanı içinde hareket eder. HSAB.7.b Hareketli oyunlar sonrasında vücudundaki temel değişimleri söyler. |
| 60-72 ay | HSAB.1.a Yer değiştirme becerilerini koordineli biçimde yapar. HSAB.1.b Denge gerektiren hareketlerde beden kontrolünü sağlar. HSAB.1.c Nesne kontrolü becerilerini koordineli biçimde gerçekleştirir. HSAB.3.b Bireysel / eşli / grupla hayal gücünü kullanarak özgün hareket dizileri oluşturur. HSAB.5.b Kişisel alanına müdahale durumlarında uygun tepki verir. HSAB.7.a Hareketli oyunlar sonrasında vücudundaki temel değişimlerin neden-sonuç ilişkisini açıklar. |
Kalbe dokunma sorusu programın kendi önerisidir: 36-48 ay için öğretmenin "ne hissediyorsun ya da kalbine dokun, nasıl atıyor gibi yönlendirici sorularla bu farkındalığı yapılandırması beklenmektedir." (s. 62) Program bu değişimleri "kalp atışının hızlanması, terleme, nefes güçlüğü gibi" diye sayar (s. 62). Çizgi üstünde denge ve su dolu bardak taşır gibi yürüme de programın HSAB.4 açıklamasında 60-72 ay için verdiği örneklerdir (s. 60). Zardaki hareketlerin kendisi bizim önerimizdir.
İlkokul için bu sayfada kod vermiyoruz: ilkokul beden eğitimi ve oyun dersi programının çıktı tablolarını bu etkinlik için okumadık.
Alan güvenliği
Programdan: "Açık havada oyun zamanında çocukların güvenliği öncelikli olarak ele alınmalıdır." (s. 94) Kişisel alan için: "Alan farkındalığı henüz gelişim sürecinde olduğundan, çocukların güvenli hareket edebilmeleri için yapılandırılmış yönlendirmelere ihtiyaç duyulmaktadır." (s. 60) Bu ikinci cümle programın 36-48 ay açıklamasındandır.
- bizim önerimiz Etkinlikten önce alan bir yetişkin tarafından dolaşılır: zemin kuru ve kaymaz olur; sandalye, masa ve sivri köşeli eşyalar kenara çekilir.
- bizim önerimiz Her çocuk kendi halkasında ya da dairesinde başlar; daireler arasında kollar yana açıldığında değmeyecek kadar mesafe bırakılır. Çorapla kaygan zeminde hareket edilmez.
- bizim önerimiz Bir çocuk yorulduğunu ya da bir yerinin ağrıdığını söylerse durur ve dinlenir; hareket kimseye zorla yaptırılmaz. Su içme arası verilir.
Akış bizim önerimiz
- Balonumuz. Her çocuk halkasına girer, kollarını yana açar: "Bu benim balonum, benim alanım." Grup balonunu patlatmadan, yani kimseye değmeden yerinde döner.
- Zar. Sırası gelen çocuk zarı atar; öğretmen hareketi söyler ve bir kez gösterir, grup birlikte yapar.
- Kalbine dokun. Üç hareketten sonra herkes durur, elini kalbine koyar. Öğretmen sorar: "Kalbin nasıl atıyor? Nefesin nasıl?" 48-60 ayda çocuklar gördüklerini söyler ("terledim"); 60-72 ayda nedenini de açıklar ("Çok zıpladım, bu yüzden kalbim hızlı atıyor.").
- Yeniden zar. Zar üç ya da dört tur daha atılır; her üç harekette kalbe dokunma tekrarlanır.
- Sakinleşme. Çocuklar halkalarına oturur, derin nefes alıp verir ve kalplerine yeniden dokunur: kalp yine aynı hızda mı?
Yaş grubuna göre bizim önerimiz
| Grup | Hareketler | Değişiklik |
|---|---|---|
| 36-48 ay | İki ayakla zıplama, tek ayak üstünde 5'e kadar durma, küçük adımlar, kıvrımlı yol, ritim | Öğretmen her hareketi gösterir ve çocuklarla birlikte yapar. Kalbe dokunma sorusunu öğretmen sorar ve cevabı birlikte söylerler. |
| 48-60 ay | Tek ayakla 3 sıçrama, yavaş-hızlı yürüme, yana kayma, hedefe atma, dik duruş | Çocuk zarı kendisi atar ve hareketi gruba kendisi söyler; kalbine dokunduktan sonra değişimi söyler. |
| 60-72 ay | Sek sek, çizgi üstünde denge, su dolu bardak taşır gibi yürüme, top sektirme, özgün hareket | Bir çocuk kendi hareketini uydurur, grup taklit eder; değişimin nedeni açıklanır. |
| İlkokul 1-2 | Hareket dizisi | Çocuklar iki zar atar ve iki hareketi art arda yapan bir dizi oluşturur. |
Sayfadaki zar seçilen yaş grubunun altı hareketinden birini gösterir; aynı hareket art arda gelmez. Üçüncü, altıncı, dokuzuncu harekette zar durup kalbe dokunmayı hatırlatır. Yaş grubu değişince sayaç sıfırlanır.
Gözlem formu bizim önerimiz yazdırılabilir
Her çocuk için işaretleyin. Form bir not ya da sınav değildir; bir sonraki etkinliği planlamak ve gelişimi aileyle konuşmak içindir.
| Gözlenen davranış | Evet | Kısmen | Henüz değil |
|---|---|---|---|
| Gösterilen hareketi yapar | ☐ | ☐ | ☐ |
| Tek ayak üstünde kısa süre durur (36-48 ay) ya da tek ayakla sıçrar (48-60 ay) | ☐ | ☐ | ☐ |
| Başkalarına çarpmadan kendi alanında hareket eder | ☐ | ☐ | ☐ |
| Hareketten sonra bedenindeki değişimi söyler (48-72 ay) | ☐ | ☐ | ☐ |
| Değişimin nedenini açıklar (60-72 ay) | ☐ | ☐ | ☐ |
Aileyle devam bizim önerimiz
Evde ya da parkta geniş ve güvenli bir yer bulun; sırayla bir hareket söyleyin ve birlikte yapın: kurbağa gibi zıplamak, ağır ağır yürümek, tek ayak üstünde durmak. Arada durup kalbinize dokunun ve "Kalbin nasıl atıyor?" diye sorun. Hareket Zarı telefonda da çalışır; hesap ya da kayıt istemez.
Kaynaklar
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.