Çocuklar besin resim kartlarını gruplarına ayırır ve kâğıt bir tabağa her gruptan bir kart koyarak kendi tabaklarını hazırlar. Etkinlik resim kartlarıyla yürür; gerçek besinle tadım isteğe bağlıdır ve kurumunuzun kurallarına bağlıdır. Etkinliğin sonunda aşağıdaki oyun tahtada ya da evde bir telefonda birlikte oynanabilir.
Hangi Grup?
Resme bak 👀 hangi grupta? 👆
Besinin adı bu satırda, grubun adı düğmede yazılıdır; yetişkin sesli okur. Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. Oyun ses kullanmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Programla ilişkisi
Aşağıdaki öğrenme çıktıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'ndan birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir. Kodların nasıl okunduğu Maarif Modeli rehberinde anlatılıyor.
- HSAB.6. Yeterli ve dengeli beslenebilme: besinlerden örnek verme, besin gruplarını tanıma ve dengeli bir tabak hazırlama.
| Yaş grubu | Programdaki süreç bileşeni |
|---|---|
| 36-48 ay | HSAB.6.a Fiziksel ve zihinsel gelişimi destekleyen besinlerden örnekler verir. HSAB.6.b Dengeli bir beslenme tabağı hazırlar. |
| 48-60 ay | HSAB.6.a Fiziksel ve zihinsel gelişimi destekleyen besinleri ayırt eder. HSAB.6.b Farklı besin gruplarından örnekler gösterir. HSAB.6.c Dengeli bir beslenme tabağı hazırlar. |
| 60-72 ay | HSAB.6.a Tabağındaki porsiyon miktarını kendi ihtiyacına göre belirler. HSAB.6.b Dengeli bir beslenme tabağı oluşturabilmek için öğün planlamasında görüşlerini söyler. |
Besin gruplarının adlarını programdan aldık: 48-60 ay açıklamasına göre "Çocuğun meyve, sebze, tahıl, protein ve süt ürünleri gibi besin gruplarını kavramsal düzeyde tanıyabilmesi ve her gruptan somut örnekler sunabilmesi beklenir." (s. 61) Program aynı açıklamada "gruplama oyunlarıyla pekiştirme" önerir (s. 61). 60-72 ay için şunu da yazar: "Çocukların tabakta yiyecek bırakmaması için zorlanmaması, yeme üzerindeki öz denetime saygı gösterilmesi esastır." (s. 61) Hangi besinin hangi gruba konduğu bizim seçimimizdir; birden çok gruba girebilecek besinleri (patates, kuru baklagil, mısır gibi) bilerek kullanmadık.
İlkokul için bu sayfada kod vermiyoruz: ilkokul hayat bilgisi programının çıktı tablolarını bu etkinlik için okumadık.
Alan güvenliği
Program gerçek besinlerle çalışmayı önerir. Programdan: "Ayrıca etkinliklerde sınıf ortamında gerçek besinlerin incelenmesi, dokunma ve tatma etkinlikleri ile besin hikâye kartları gibi somut materyaller kullanılmalıdır." (s. 61) Programın bu açıklamasında ayrı bir güvenlik cümlesi yoktur; aşağıdakiler bizim önerimizdir.
- bizim önerimiz Etkinlik resim kartlarıyla da eksiksiz yapılır. Gerçek besin kullanacaksanız kurumunuzun beslenme ve alerji bilgilerine göre önceden planlayın; çocukların ailelerinden aldığınız bilgileri kontrol edin.
- bizim önerimiz Besine dokunmadan önce ve sonra eller yıkanır; masa temizlenir. Hiçbir çocuk bir besini tatmaya zorlanmaz.
- bizim önerimiz Bu sayfa hiçbir besini "iyi" ya da "kötü" diye sınıflandırmaz; oyun yalnız besin grubunu sorar.
Akış bizim önerimiz
- Kartları tanı. Öğretmen resim kartlarını tek tek gösterir; çocuklar besinin adını söyler ve evde yiyip yemediklerini anlatır.
- Sepetlere ayır. Masada beş sepet vardır: meyve, sebze, tahıl, protein (et, balık, yumurta), süt ürünleri. Çocuklar sırayla bir kart alır ve sepetine koyar. 36-48 ayda önce yalnız meyve, sebze ve süt ürünleri sepetiyle başlanır.
- Tabağımı hazırlıyorum. Her çocuk kâğıt tabağına farklı sepetlerden kart seçer. Öğretmen sorar: "Tabağında hangi renkler var? Her sepetten bir şey aldın mı?"
- Öğün planı (60-72 ay). Grup birlikte bir kahvaltı ya da öğle yemeği tabağı planlar; her çocuk bir görüş söyler. Ne kadar yiyeceğini her çocuk kendisi söyler.
- Kapanış. Hangi Grup? oyunu tahtada birlikte oynanır: yetişkin besinin adını ve grupları okur, sırası gelen çocuk dokunur.
Yaş grubuna göre bizim önerimiz
| Grup | Gruplar | Değişiklik |
|---|---|---|
| 36-48 ay | Meyve, sebze, süt ürünleri | Üç sepet; tabak renklerle konuşulur ("tabağında kırmızı ne var?"). Öğretmen her kartın adını söyler. |
| 48-60 ay | Beş grup | Çocuk her gruptan bir örnek gösterir ve tabağına farklı gruplardan kart koyar. |
| 60-72 ay | Beş grup ve öğün | Grup bir öğün planlar; çocuk tabağındaki miktarı kendisi belirler. |
| İlkokul 1-2 | Beş grup | Çocuklar bir haftalık kahvaltı menüsünü resimlerle çizer ve her günün tabağında hangi grupların olduğunu sayar. |
Oyun da aynı mantıkla ilerler: ilk üç yıldızda yalnız meyve, sebze ve süt ürünleri gelir; sonra tahıl eklenir, altı yıldızdan sonra protein de gelir. Her soruda üç gruptan biri doğrudur. Süt ve peynir sorularında "protein" seçeneği çıkmaz: program süt ürünlerini ayrı bir grup sayar ve sorunun tek bir savunulabilir cevabı olmalı.
Gözlem formu bizim önerimiz yazdırılabilir
Her çocuk için işaretleyin. Form bir not ya da sınav değildir; bir sonraki etkinliği planlamak ve gelişimi aileyle konuşmak içindir.
| Gözlenen davranış | Evet | Kısmen | Henüz değil |
|---|---|---|---|
| Kartlardaki besinlerin adını söyler | ☐ | ☐ | ☐ |
| Kartı doğru sepete koyar | ☐ | ☐ | ☐ |
| Her gruptan bir örnek gösterir (48-60 ay) | ☐ | ☐ | ☐ |
| Tabağına farklı gruplardan kart koyar | ☐ | ☐ | ☐ |
| Öğün planında görüşünü söyler (60-72 ay) | ☐ | ☐ | ☐ |
Aileyle devam bizim önerimiz
Sofrayı birlikte kurarken tabaktaki besinlerin hangi gruptan olduğunu konuşun: "Ekmek tahıl, peynir süt ürünü, havuç sebze." Alışverişte çocuktan sepete bir meyve ve bir sebze seçmesini isteyin. Hangi Grup? oyunu telefonda da çalışır; hesap ya da kayıt istemez.
Kaynaklar
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.