Aileler evdeki eski bir eşyayı ya da onun fotoğrafını gönderir: bir telefon, bir oyuncak, bir fotoğraf makinesi. Çocuklar eşyanın ne işe yaradığını tahmin eder, aynı işi gören bugünkü eşyayla karşılaştırır ve benzer ve farklı yönlerini söyler. Eşyalar "eskiden" ve "şimdi" diye iki masada küçük bir sergi olur. Etkinliğin sonunda aşağıdaki oyun tahtada ya da evde bir telefonda birlikte oynanabilir.
Hangisi Daha Eski?
İki eşyaya bak 👀 hangisi daha eski? 👆
Eşyaların adı düğmelerde yazılıdır; yetişkin sesli okur. Klavyeyle de oynanır: 1, 2 = soldan sağa düğmeler. Oyun ses kullanmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Programla ilişkisi
Aşağıdaki öğrenme çıktıları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'ndan birebir alınmıştır; etkinliği bunlarla eşleyen bizim eşlememizdir. Kodların nasıl okunduğu Maarif Modeli rehberinde anlatılıyor.
- SAB.1. Günlük hayatta karşılaştığı kavram / nesne / yer / toplum / olay / kişilere ilişkin zaman içerisinde değişen ve benzerlik gösteren özellikleri karşılaştırabilme: eşyalardaki değişimi söyleme.
- SAB.3. Olay / dönem ve kavramların zamanla geçirdikleri değişim / dönüşümleri karşılaştırarak ifade edebilme: eski ve yeni eşyayı inceleyip karşılaştırma (60-72 ay).
| Yaş grubu | Programdaki süreç bileşeni |
|---|---|
| 48-60 ay | SAB.1.b Yakın çevresindeki kişi, nesne ve mekânlardaki değişimleri söyler. |
| 60-72 ay | SAB.1.b Yakın çevresindeki kişi, nesne ve mekânlardaki değişen ve değişmeyen özellikleri söyler. SAB.3.a Çeşitli nesnelerin geçmişteki hâllerini inceler. SAB.3.b Çeşitli nesnelerin geçmişteki ve şimdiki hâllerini karşılaştırarak benzerlik ve farklılıklarını söyler. |
Eşyalar üzerinden karşılaştırma programın kendi önerisidir. 48-60 ay için: "Bu dönemde değişim ve süreklilik kavramı nesne ve aile düzleminde ele alınarak genişletilir." (s. 48) 60-72 ay için program şu örneği verir: "Örneğin anne babasının geçmiş yaşantısında kullanmış olduğu telefon ile günümüzde kullandığı telefonun benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırmaları ve sonuçlarını ifade etmeleri sağlanır." (s. 49) 36-48 ay için programın bu öğrenme çıktılarında nesnelerin değişimiyle ilgili süreç bileşeni yoktur; SAB.3 için açıkça "Bu yaş grubunun özellikleri gereği süreç bileşenleri yer almamaktadır." (s. 48) yazar. Bu yüzden etkinlik 48 aydan başlar.
İlkokul için bu sayfada kod vermiyoruz: ilkokul hayat bilgisi programının çıktı tablolarını bu etkinlik için okumadık.
Akış bizim önerimiz
- Eşya kutusu. Bir hafta önce ailelere not gönderilir: evdeki eski bir eşyayı ya da fotoğrafını getirebilirler. Kırılabilir ya da değerli eşya yerine fotoğrafı tercih edilir.
- Bu ne işe yarardı? Öğretmen kutudan bir eşya çıkarır; çocuklar ne olduğunu ve ne işe yaradığını tahmin eder. Eşyayı getiren çocuk ailesinden duyduğunu anlatır.
- Bugünkü hâli. Öğretmen aynı işi gören bugünkü eşyayı ya da resmini yanına koyar. Çocuklar farkları söyler; 60-72 ayda benzerlikleri de söyler: "İkisiyle de konuşuluyor, ama birinin kablosu var."
- Küçük sergi. Eşyalar "eskiden" ve "şimdi" masalarına dizilir. Her çocuk bir çifti seçer ve gruba anlatır.
- Kapanış. Hangisi Daha Eski? oyunu tahtada birlikte oynanır: yetişkin iki eşyanın adını okur, sırası gelen çocuk dokunur.
Yaş grubuna göre bizim önerimiz
| Grup | Karşılaştırma | Değişiklik |
|---|---|---|
| 48-60 ay | Ne değişti? | Çocuk eski ve yeni eşya arasındaki bir farkı söyler. |
| 60-72 ay | Ne değişti, ne aynı kaldı? | Çocuk eşyayı inceler, benzer ve farklı yönlerini söyler. |
| İlkokul 1-2 | Aile röportajı | Çocuk bir büyüğüne "Sen küçükken bu eşya nasıldı?" diye sorar ve cevabı sınıfta anlatır. |
Oyun da aynı mantıkla ilerler: ilk üç yıldızda telefon (çevirmeli telefon ve akıllı telefon) ile ışık (mum ve ampul) gelir; sonra yolculuk, yazı ve haberleşme (at ve otomobil, tüy kalem ve tükenmez kalem, mektup ve telefon mesajı); altı yıldızdan sonra saat ve fotoğraf (kum saati ve kol saati, fotoğraf filmi ve telefonla fotoğraf). Her çiftte iki eşya aynı işi görür; soru hangisinin daha önce kullanıldığıdır. Eski eşya iki düğmeden birinde rastgele durur. Mum ve mektup bugün de kullanılır; oyun bunu bilerek sorar ve kapanışta "Bugün de kullanıyor muyuz?" diye konuşulabilir.
Gözlem formu bizim önerimiz yazdırılabilir
Her çocuk için işaretleyin. Form bir not ya da sınav değildir; bir sonraki etkinliği planlamak ve gelişimi aileyle konuşmak içindir.
| Gözlenen davranış | Evet | Kısmen | Henüz değil |
|---|---|---|---|
| Eski bir eşyanın ne işe yaradığını tahmin eder | ☐ | ☐ | ☐ |
| Eski ve yeni eşya arasındaki bir farkı söyler | ☐ | ☐ | ☐ |
| Eski ve yeni eşya arasındaki bir benzerliği söyler (60-72 ay) | ☐ | ☐ | ☐ |
| Ailesinden duyduğu bir şeyi gruba anlatır | ☐ | ☐ | ☐ |
Aileyle devam bizim önerimiz
Eski aile fotoğraflarına birlikte bakın: "O zaman telefon neye benziyordu? Fotoğrafları nasıl çekiyorlardı?" Büyükanne ve büyükbabaya çocukken hangi oyuncaklarla oynadıklarını sorun. Hangisi Daha Eski? oyunu telefonda da çalışır; hesap ya da kayıt istemez.
Kaynaklar
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.