Bu sayfada daireyi bahçede, yere çizerek tanıyoruz. Ortadaki noktayı tebeşirle işaretleriz; bir yetişkin ipin ucunu bu noktaya bastırır, öğretmen ipin öteki ucundaki tebeşirle çevresinde bir tur döner: Yerde kocaman bir daire kalır. Çocuklar bu sırada dairenin dışında oturup izler. İp kısalıp uzamadığı için tebeşir ortadaki noktadan hep aynı uzaklıkta kalır. Çocuklar ip toplandıktan sonra dairenin çizgisinde yürüyüp köşe arar; dairenin köşesi yoktur.

Aşağıdaki oyunda çocuk önce daireyi kare ve üçgen gibi uzak şekiller arasında bulur, sonra daireye benzeyen ovalle karşılaşır, son basamakta da büyüklü küçüklü daireleri seçer. Sayfanın sonundaki iki A4 kâğıtta kesik çizgili daireler ve karışık şekillerin arasına saklanmış daireler var.

Daire Şekli Oyunu

Bak 👀 daireyi bul, dokun 👆

Klavyeyle de oynanır: 1, 2, 3 = soldan sağa düğmeler. Üçüncü basamakta şekiller büyük ya da küçük gelir; küçük bir daire de dairedir. Oyun ses kullanmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.

Etkinlik kartı bizim önerimiz

Amaçİple ve tebeşirle daire çizilişini izlemek, dairenin çizgisinde yürüyüp köşesi olmadığını görmek ve büyük ya da küçük daireleri de daire olarak tanımak
Yaş36-72 ay; iple çizimi her yaşta yetişkinler yapar, çocuklar dairenin dışında oturup izler; 36-48 ayda kapak izi adımında kapağı öğretmen kâğıda tutar
Süre25-30 dakika (bahçe dahil)
Malzeme2-3 metrelik bir ip, kalın bahçe tebeşiri, ipin ortadaki ucunu tutacak ikinci bir yetişkin (ikinci yetişkin yoksa bahçe adımları yerine kolay uyarlamadaki sınıf sürümü yapılır), farklı boylarda yuvarlak plastik kapaklar ve bardaklar, kâğıt ve kurşun kalem, yazdırılmış iki kâğıt; sınıfta çalışılırsa yere serilen büyük bir kâğıt, kalem ve bant

Akış bizim önerimiz

  1. Kapakların izi. Masaya farklı boylarda yuvarlak plastik kapaklar ve bardaklar konur. Çocuklar sırayla bir kapağı kâğıda bastırır ve kenarından kalemle dolaşır. Öğretmen sorar: “Kâğıtta ne kaldı? Çizginin üstünden parmağını gezdir; takıldığın bir köşe var mı?”
  2. İple dev daire. Bir çocuk öğretmenle birlikte bahçede ortadaki noktayı tebeşirle işaretler. Öğretmen ipi bu noktadan yere uzatıp ucunun bir büyük adım ötesini gösterir; çocuklar bu uzaklıkta, noktanın çevresine geniş bir halka hâlinde oturur. İkinci bir yetişkin ipin bir ucunu ortadaki noktaya yere bastırarak tutar ve ip döndükçe yerinde döner. Öğretmen ipin öteki ucunu tebeşirle birlikte tutar, ipi gergin tutarak yavaşça bir tur döner ve yere çizer. İp dönerken hiçbir çocuk dairenin içine girmez. Öğretmen anlatır: “İp hep aynı boydaydı; tebeşir ortadaki noktadan hep aynı uzaklıkta kaldı. Bu şeklin adı daire.”
  3. Köşede dur! Öğretmen ipi toplar. Çocuklar sırayla dairenin çizgisinin üstünde yürür. Öğretmen “Köşeye gelince dur!” der. Çocuklar köşe arayarak bir tur döner ve başladıkları yere gelir. Grup konuşur: “Köşe bulduk mu? Dairenin kaç köşesi var?”
  4. Kısa ip, uzun ip. Çocuklar yine halkadaki yerlerine oturur. Öğretmen ipin ortasına bir düğüm atar. Ortadaki yetişkin ipin ucunu aynı noktaya bastırır; öğretmen ipi bu kez düğümden tebeşirle birlikte tutar ve artan yarısını kendi elinde toplar. Tebeşire kalan ip kısalır; öğretmen ilk dairenin içine ikinci bir daire çizer. Çocuklar iki daireyi karşılaştırır: “Hangisi büyük? İkisi de daire mi? Küçük dairenin köşesi var mı?”
  5. Kapanış. Öğretmen ipi toplar. Çocuklar büyük dairenin çizgisine dizilir. Aşağıdaki tekerlemenin ilk iki dizesinde yerinde durup parmakla havada bir daire çizer, son iki dizesinde el ele tutuşup çizgi boyunca yavaşça yürür; tur bitene kadar tekerleme yeniden söylenir. Sınıfa dönünce eller yıkanır; öğretmen kapak izlerini ve izleme kâğıdındaki büyük daireyi yan yana koyar: “Hangisi bahçedeki daireye benziyor?”

Tekerleme: İp ve Tebeşir bu site için yazıldı

Çocuklar ilk iki dizede parmağıyla havada bir daire çizer, son iki dizede el ele dairenin çizgisinde yürür.

İpi gerdik, tebeşir döndü,
Yerde koca bir daire göründü.
Çizgide yürüdük, köşe aradık,
Bir tur döndük, yine başa vardık!

Evde şekil avı bizim önerimiz

Mutfaktan plastik bir bardak, bir tabak ve bir kavanoz kapağı alın; cam ve kırılabilecek eşyaları kullanmayın. Çocuğunuz bunları kâğıda koyup kenarından kalemle dolaşsın; kâğıtta küçüklü büyüklü daireler kalır. Çizgilerin üstünden parmağıyla geçsin ve köşe arasın. Sonra evde yuvarlak şeyler arayın: bir saat, ocakta olmayan bir tencere kapağı, bir tabak mı? Bulduğu şeyin kenarında parmağını gezdirsin; “Köşesi var mı?” diye sorun. Düğme gibi küçük parçalar ağza alınabileceği için onları siz tutun.

Programla ilişkisi

Aşağıdaki öğrenme çıktısının kodu ve adı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'ndan birebir alınmıştır; etkinliği bununla eşleyen bizim eşlememizdir.

  • MAB.9. Matematikle ilgili temsillerden yararlanabilme: çocuk kâğıttaki kapak izini, bahçeye iple çizilen daireyi, izleme kâğıdındaki daire resmini ve “daire” sözcüğünü birbiriyle eşler.

Bütün kodların listesi öğrenme çıktıları sayfasında.

Kâğıtlar nasıl kullanılır?

Daire izleme: Üstte düz çizgiyle çizilmiş büyük bir daire, altında üç satırda kesik çizgili daireler var; satırlar aşağı indikçe daireler küçülür. Çocuk önce büyük dairenin çizgisinden parmağıyla bir tur geçsin, sonra kesik çizgileri kalemle izlesin. Şekli bul ve boya: Kâğıtta karışık boylarda on sekiz şekil var; bunların beşi dairedir. Çeldiricilerin arasında daireye benzeyen ovaller de var. Çocuk daireleri bulup boyar ve kaç tane bulduğunu alttaki kutuya yazar. Cevap beştir; kontrol için bu sayfayı kullanabilirsiniz. Kâğıtlar siyah çizgiyle basılır.

Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz

  • Kolay: Bahçe yerine sınıfta, yere serilen büyük bir kâğıdın üstünde çalışılır: Öğretmen ipi kâğıda sığacak kadar kısa tutar, ucunu bandın altında bir kez katlayıp kâğıda bantlar ve daireyi kalemle kendisi çizer. Çocuklar çizginin üstünden parmakla geçerken köşe arar; öğretmen ipi daha da kısa tutup içine küçük bir daire çizer. Kapanışta çocuklar kâğıdın çevresinde el ele yürür. Kapak izi adımında yalnız iki iri kapak kullanılır.
  • Zor: Öğretmen ipe önceden iki düğüm atar: biri ipin üçte birine, biri üçte ikisine. Ortadaki yetişkin ucu hep aynı noktada tutar; öğretmen önce bütün iple, sonra iki düğümden tutup artanı elinde toplayarak iç içe üç daire çizer. Çocuklar dairenin dışından, hangi düğümle çizileceğini sırayla söyler; sonra dairelerin büyükten küçüğe sırasını gösterir. Ardından öğretmen ipi gergin tutmadan, gevşek bırakarak bir tur yürür; çocuklar çıkan çizgiyi daireyle karşılaştırır ve farkı anlatır.

Yazdırılabilir dosyalar

Veliye not bizim önerimiz

Bu hafta daireyi çalıştık: Bahçede iple ve tebeşirle dev bir daire çizdik, çizginin üstünde yürüyüp köşe aradık, kapakların kenarından kalemle dolaşıp küçük daireler çizdik. Evde plastik bir bardağın ya da kapağın kenarından birlikte kalemle dolaşabilirsiniz. Çocuğunuz büyük ve küçük daireyi yan yana görürse “İkisi de daire mi?” diye sorun.

Kimler için?

  • Şekilleri bahçede, hareketle tanıtmak isteyen okul öncesi öğretmenleri
  • Tebeşir ve iple açık hava etkinliği arayan kulüp öğretmenleri
  • Evde kapak ve bardakla daire çizmek isteyen veliler

Kaynaklar

Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.