Bu sayfada “açık” ve “kapalı” sözcüklerini aynı nesnenin iki hâliyle çalışıyoruz: Bir kitap açılınca açık, kapatılınca kapalıdır; nesne değişmez, hâli değişir. Etkinlikte çocuklar önce gözlerini, ağızlarını ve ellerini açıp kapatır; sonra kapağı kapalı bir kutunun içinde ne olduğunu tahmin eder ve kapağı kaldırıp bakar. Sonraki adımlarda masadaki nesneleri “açık” ve “kapalı” sepetlerine ayırır, bir nesnenin hâlini değiştirip öbür sepete taşır. Etkinlikte kapı, çekmece ve menteşeli kapak kullanılmaz; kapaklar hafiftir ve yerinden kalkar, parmak sıkışmaz.
Aşağıdaki oyunda iki düğmede aynı nesnenin iki hâli var: açık ve kapalı bir kitap, açık ve kapalı bir şemsiye gibi. İki düğmenin görünen yazısı aynıdır (“Kitap”), çünkü nesnenin hâlini resim gösterir; ekran okuyucu ise hâli de söyler (“açık kitap”, “kapalı kitap”). Soru bazen “Hangisi açık?”, bazen “Hangisi kapalı?” diye gelir. İlk sorularda kitap ve şemsiye, sonra kilit ve dosya, üçüncü basamakta da iki hâli birbirine çok benzeyen posta kutuları gelir. Sayfanın sonundaki iki A4 kâğıtta açık olanı boyama, kapalı olanın çevresini çizme ve iki kutuya açık ve kapalı bir kutu çizme çalışması var.
Açık mı Kapalı mı? Oyunu
Bak 👀 açık olana ya da kapalı olana dokun 👆
Klavyeyle de oynanır: 1, 2 = soldan sağa düğmeler. Soru alanında ağzı açık bir yüz görürseniz soru “Hangisi açık?”, ağzı fermuarla kapalı bir yüz görürseniz “Hangisi kapalı?” sorusudur; soruyu durum satırından yetişkin okur. Ekran okuyucu düğmeleri hâliyle birlikte okur (“açık kitap”, “kapalı kitap”); ekranda yalnız nesnenin adı yazar, açık mı kapalı mı olduğunu resim gösterir. Resimler cihazın emoji yazı tipiyle çizilir; görünüşleri telefona ve bilgisayara göre biraz değişebilir. Oyun ses kullanmaz, hiçbir bilgi kaydetmez ve kendisi internete bağlanmaz. Sayfa, sitenin her sayfası gibi Cloudflare'in ziyaret ve hız ölçümünü yükler; ayrıntısı gizlilik politikasında.
Etkinlik kartı bizim önerimiz
Akış bizim önerimiz
- Aç, kapat. Çocuklar çemberde oturur. Öğretmen söyler, çocuklar yapar: “Gözler açık… gözler kapalı. Ağız açık… ağız kapalı. Eller açık… eller kapalı.” Eller kapalıyken çocuklar yumruk yapar. Sonra bir çocuk öğretmen olur ve komutları o verir.
- Sürpriz kutusu. Öğretmen çocuklar bakmazken peluş oyuncağı kutuya koyar ve kapağı kapatır: “Kutu kapalı. İçinde ne var, görebiliyor muyuz?” Çocuklar tahmin eder. Bir çocuk kapağı kaldırır: “Kutu açık, şimdi görüyoruz.” Grup tahminleri kutudan çıkanla karşılaştırır.
- İki sepet. Masaya açık bir kitap, kapalı bir kitap, kapağı açık bir kutu, kapağı kapalı bir kutu, açık bir defter ve cırt cırtı kapalı bir çanta konur. Bir sepetin önüne açık el kartı, öbürünün önüne yumruk kartı konur. Çocuklar sırayla bir nesne seçer, “açık” ya da “kapalı” der ve onu uygun sepete koyar.
- Hâlini değiştir. Çocuklar sırayla sepetlerden bir nesne alır ve hâlini değiştirir: Kapalı kitabı açar, açık kutunun kapağını kapatır, çantanın cırt cırtını açar. Sonra nesneyi öbür sepete taşır ve ne yaptığını söyler: “Kitabı açtım, açık sepetine koydum.” Kapağı kapatırken öğretmen parmakların kutunun kenarında olmadığına bakar.
- Kapanış. İki sepetteki nesneler sayılır. Öğretmen peluş oyuncağı yeniden kutuya koyup kapağı kapatır ve aşağıdaki tekerleme söylenir. Sonra kitaplar kapatılır, kutuların kapağı takılır ve hepsi rafa konur.
Tekerleme: Açık Göz, Kapalı Göz bu site için yazıldı
Tekerleme Kapanış'ta, peluş oyuncak kapalı kutuya konduktan sonra söylenir. Birinci dizede çocuklar gözlerini açıp kapatır; ikinci dizede ellerini açar, yumruk yapar ve yumruğunu arkasına saklar. Üçüncü dizede bir çocuk kapalı kutuyu gösterir ve kapağını kaldırır; dördüncü dizede peluş oyuncağı çıkarıp ona sarılır.
Açık göz, kapalı göz, bir açtım bir kapadım,
Açık el, kapalı el, yumruğumu sakladım.
Kutu kapalı, ne var içinde? Kapağını kaldırdım,
Kutu açık, işte oyuncak, ona sıkı sarıldım.
Evde açık-kapalı avı bizim önerimiz
Gün içinde açık ve kapalı şeyleri birlikte adlandırın: Perde açık mı, kapalı mı? Masadaki kitap açık mı? Kavanozun plastik kapağı kapalı mı? Sonra çocuğunuzdan bir şeyin hâlini değiştirmesini isteyin: “Kitabı kapatır mısın?”, “Perdeyi açar mısın?” Kapı, çekmece, dolap kapağı ve pencereyle oynamayın; parmak sıkışabilir. Şemsiyeyi ev içinde açmayın. Çizim kâğıdını evde kullanırsanız çocuğunuz üst kutuya açık, alt kutuya kapalı bir kutu çizebilir.
Programla ilişkisi
Aşağıdaki öğrenme çıktısının kodu ve adı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'ndan birebir alınmıştır; etkinliği bununla eşleyen bizim eşlememizdir.
- FAB.2. Fene yönelik nesne / olay / olguları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırabilme: çocuk masadaki nesneleri açık ve kapalı hâllerine göre iki sepete ayırır; bir nesnenin hâlini değiştirince onu öbür gruba taşır.
Bütün kodların listesi öğrenme çıktıları sayfasında.
Kâğıtlar nasıl kullanılır?
Açık mı, kapalı mı? Kâğıtta üç satır var; her satırda açık bir şey ve kapalı bir şey durur: açık bir kitap ile kapalı bir hediye kutusu, kapalı bir koli ile açık bir şemsiye, açık bir makas ile kapalı bir mektup zarfı. Kâğıttaki çiftler, etkinlikteki gibi aynı nesnenin iki hâli değildir: Resim kütüphanemizde aynı nesnenin açık ve kapalı çizimi olmadığı için iki ayrı nesne kullanıldı. Açık resim bazı satırlarda solda, bazılarında sağdadır. Çocuk her satırda açık olanı boyar, kapalı olanın çevresine bir çizgi çizer. Açık ve kapalı çiz: Üst kutunun üstünde “Açık bir kutu çiz.”, alt kutunun üstünde “Kapalı bir kutu çiz.” yazar. Yönergeleri yetişkin okur. Kâğıtlar siyah çizgiyle basılır.
Kolay ve zor uyarlama bizim önerimiz
- Kolay: Sepete ayırma adımında yalnız iki kitapla başlanır: biri açık, biri kapalı. Çocuk “açık” ya da “kapalı” demek yerine öğretmenin sorduğu kitabı eliyle göstererek cevap verebilir.
- Zor: Sürpriz kutusuna iki nesneden biri gizlice konur: peluş oyuncak ya da ahşap bir blok (bunun için bir ahşap blok da hazırlanır). Çocuk kutu kapalıyken onu iki eliyle hafifçe sallar, sesten ve ağırlıktan hangisinin içeride olduğunu tahmin eder, sonra kapağı kaldırıp bakar.
Yazdırılabilir dosyalar
- Açık mı, kapalı mı? işaretleme kâğıdı (PDF, A4)
- Açık ve kapalı çizim kâğıdı (PDF, A4)
Veliye not bizim önerimiz
Bu hafta açık ve kapalı sözcüklerini çalıştık: Gözlerimizi ve ellerimizi açıp kapattık, kapalı bir kutunun içinde ne olduğunu tahmin edip kapağı kaldırdık, nesneleri açık ve kapalı diye iki sepete ayırdık. Evde perde ve kitapla “Açık mı, kapalı mı?” oyununu oynayabilirsiniz. Kapı, çekmece ve dolap kapağını oyuna katmamanızı öneririz.
Kaynaklar
Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.