Çocuk Kulübü Nedir? Okul Kulübü ve Özel Kulüp Farkı

Çocuk kulübü nedir?

Çocuk kulübü, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumlarının bünyesinde, eğitim/ders saatleri dışında istekli velilerin çocukları için kurulan ve sosyal, kültürel, sanatsal, sportif, akademik ve bilimsel faaliyetlerin yapıldığı kulüptür (madde 2 ve 4(1)(c)). Okul müdürlüğünün teklifi ve il/ilçe millî eğitim müdürlüğünün onayıyla kurulur, kurulduğu okulun adını alır (madde 5(1)); isteğe bağlı ve ücretlidir, veliler kayda zorlanamaz (madde 5(7)).

Kaynak: MEB Çocuk Kulüpleri Yönergesi (PDF) — madde 2, 4(1)(c), 5(1) ve 5(7)

Bu sayfa, "çocuk kulübü nedir" diye arayanların sorduğu alt soruları tek yerde cevaplar: yönergedeki tanım, kulübün hangi okullarda açıldığı, kimlerin katıldığı, kulübü kimin yönettiği ve adı benzeyen özel kurumlarla farkı. Mevzuata dayanan her cümlenin sonunda, dayandığı MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Çocuk Kulüpleri Yönergesi ya da adı geçen yönetmelik maddesi yazılıdır.

Yönergedeki tanım ve amaç

Yönerge çocuk kulübünü şöyle tanımlar: eğitim/ders saatleri dışında; çocuklarda güven, sorumluluk duygusu ile mevcut ilgi alanlarını geliştirmeye ve yeni ilgi alanları oluşturmaya, beceriler kazandırmaya yönelik sosyal, kültürel, sanatsal, sportif, akademik ve bilimsel faaliyetlerin yapılması amacıyla istekli velilerin çocukları için kurulan kulüp (Madde 4(1)(c)). Yönergenin amacı da bu kulübün işleyişine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir (Madde 1).

Kulüp etkinlikleri Türk millî eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri ile eğitim/öğretim programlarına uygun yürütülür (md. 7(1)). Geleneksel çocuk oyunları, halk oyunları, güzel sanatlar, beden eğitimi ve spor, değerler eğitimi, yabancı dil, bilim olimpiyatları, proje çalışmaları ve akademik eğitim faaliyetleri gibi etkinlikler il/ilçe millî eğitim müdürlüğünün onayıyla yapılır (Madde 7(2)).

Hangi okullarda açılır?

Yönerge, Bakanlığa bağlı resmî ve özel okul öncesi eğitim kurumları ile ilköğretim kurumlarının bünyesinde kurulan kulüpleri kapsar (Madde 2). Bu iki kurum türünü Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği tanımlar:

Okul öncesi eğitim kurumu: anaokulu, ana sınıfı ve uygulama sınıfı (Yönetmelik md. 4(1)(l)).
İlköğretim kurumları: resmî ve özel ilkokul, ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ilköğretim düzeyinde farklı program uygulayan okullar (Yönetmelik md. 4(1)(i)).

Lise ve diğer ortaöğretim kurumları bu iki tanımda yer almadığı için yönergenin kapsamına girmez (md. 2; Yönetmelik md. 4(1)(i) ve 4(1)(l)). Kulüp; alan taraması yapılarak çağ nüfusunun eğitim talebinin karşılandığı okulda, personel ve fizikî imkânlar yeterliyse, uygun eğitim ortamı varsa ve kulüp için en az 10 çocuk bulunuyorsa kurulur (Madde 5(1)). Açılış adımları kulüp açma rehberinde anlatılır.

Okullarda çocuk kulübü nedir?

Okuldaki çocuk kulübü, okulun bünyesinde kurulan, kurulduğu okulun adını alan ve okul müdürünün başkanlık ettiği yönetim kurulunca yürütülen kulüptür (md. 2, 5(1), 11(1)). Kayıt ve diğer tüm işlemleri okul müdürlüğü e-Okul Yönetim Bilgi Sistemi üzerinden yapar (md. 5(1)). Kulüp ücreti okul-aile birliği hesabı altında açılan çocuk kulübü alt hesabına yatırılır (md. 14(2)).

Anaokulunda çocuk kulübü nedir?

Anaokulu, ana sınıfı ve uygulama sınıfındaki kulüp okul öncesi eğitim kurumu kulübüdür (Yönetmelik md. 4(1)(l)). Burada bir kulüpteki çocuk sayısının 20'yi geçmemesi esastır (md. 5(6)), bir kulüp etkinlik saati kesintisiz 50 dakikadır (md. 4(1)(e)). Beslenme saati her durumda, dinlenme saatleri ise üç saatten fazla kulüp etkinliği yapılan okul öncesi eğitim kurumlarında öğretmen/usta öğretici gözetiminde yapılır (md. 7(3)). Usta öğretici çalışan kulüpte koordinatör öğretmen okul öncesi öğretmenidir (md. 12(2)).

İlkokulda çocuk kulübü nedir?

İlkokuldaki kulüp ilköğretim kurumu kulübüdür (Yönetmelik md. 4(1)(i)). Bir kulüpteki öğrenci sayısının 30'u geçmemesi esastır (md. 5(6)) ve bir kulüp etkinlik saati 40 dakikadır (md. 4(1)(e)). İlköğretim kurumlarında hafta sonlarında da kulüp etkinliği yapılabilir (md. 6(1)(d)). Usta öğretici çalışan kulüpte koordinatör öğretmen sınıf öğretmenidir (md. 12(2)).

Ortaokulda çocuk kulübü nedir?

Ortaokul da ilköğretim kurumudur (Yönetmelik md. 4(1)(i)); bu yüzden yönerge ortaokulda da uygulanır ve ilkokuldaki 30 öğrenci, 40 dakikalık etkinlik saati ve hafta sonu kuralları burada da geçerlidir (md. 4(1)(e), 5(6), 6(1)(d)). Fark koordinatör öğretmendedir: ortaokullarda branş öğretmeni koordinatör olarak görevlendirilir (Madde 12(2)).

MEB çocuk kulübü nedir?

"MEB çocuk kulübü" diye aranan, bu yönergeye göre Bakanlığa bağlı okulun bünyesinde açılan kulüptür (md. 2). Kuruluşunu il/ilçe millî eğitim müdürlüğü onaylar ve okul müdürlüğünün teklifini 7 iş günü içinde karara bağlar (md. 5(1)). Eğitim etkinlikleri ile evrak, defter ve dosyalar yönetim kurulu başkanı ile denetim yetkilisi tarafından aylık olarak denetlenir (Madde 18). Denetimin ayrıntısı kulüp denetimi rehberindedir.

Özel çocuk kulübü nedir?

Bu ifade üç farklı kurumu anlatabilir; her birinin dayandığı madde aşağıda yazılıdır:

Özel okuldaki çocuk kulübü: Özel okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumlarında da çocuk kulübü açılır (md. 2). Ücretini kulüp yönetim kurulu değil okul yönetimi belirler (md. 14(1)); işleyişinde önce özel öğretim kurumları mevzuatı, orada hüküm yoksa yönerge uygulanır (Madde 20). Ayrıntılar yönerge incelemesinin özel okullar bölümündedir.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı izinli özel çocuk kulübü: 30/4/2015 tarihli ve 29342 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik bu kurumu "6-12 yaş grubu çocuklara hizmet veren kuruluş" olarak tanımlar (md. 4(1)(ç)); gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine aittir (md. 2). Yönerge yalnız Bakanlığa bağlı okulların bünyesinde kurulan kulüpleri kapsadığından (md. 2) bu kurum çocuk kulübü yönergesine tabi değildir. Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğine 3/1/2025'te eklenen geçici 32. maddeye göre bu kulüpler, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Millî Eğitim Bakanlığının standartlarına uyup başvururlarsa özel öğretim kurumu olarak kurum açma izni alabilir; bu durumda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının verdiği açılış izin belgesi iptal edilir.
Çocuk etkinlik ve oyun evi: Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğine 5/9/2025'te eklenen özel kurum türüdür: 25-72 ay yaş grubundaki çocuklara sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif alanlarda eğitim verilen, oyun yoluyla sosyalleşme ve günlük yaşam becerisini geliştirme imkânı sunulan özel öğretim kurumu (md. 4(1)(ff)).

Önerimiz: Çocuğunuzun gittiği yerin hangisi olduğunu kurumdan açılış onayını ya da izin belgesini isteyerek öğrenin. Okuldaki çocuk kulübünün açılışını il/ilçe millî eğitim müdürlüğü onaylar (md. 5(1)).

Kimler katılır?

Kulüp istekli velilerin çocukları içindir; kulüp isteğe bağlı ve ücretlidir, veliler çocuklarını kaydettirmeye zorlanamaz (md. 4(1)(c), Madde 5(7)). Bir çocuğun kulübe kaydedilebilmesi için e-Okulda kaydının olması zorunludur ve kayıtta öncelik şu sıradadır (Madde 9):

Okula kayıtlı çocuklar,
Çocuk kulübü kurulmayan okullara kayıtlı çocuklar,
Diğer kurumlara kayıtlı çocuklar.

Başvuru fazlaysa belirleme veliler huzurunda kura ile yapılır (md. 9(2)); kaydı yapılan çocuğun velisiyle EK-2 Çocuk Kulübü Sözleşmesi imzalanır (md. 9(3)). Kulübü olmayan okullardaki çocuklar başka okulların kulüplerine kayıt yaptırabilir (md. 5(4)). Her yaş/sınıf düzeyinde yeterli başvuru varsa çocuklar kendi düzeylerine göre gruplanır; zorunlu hâllerde farklı yaş ve sınıflar bir arada çalışabilir (md. 6(1)(b)). Bir grup en az 10 çocuktan oluşur (md. 4(1)(ç)). Kimlerden ücret alınmadığı ve kardeş ücreti indirim ve ücretsiz katılım rehberinde yer alır.

Kim yönetir, kim çalışır, ne zaman açıktır?

Yönetim kurulu: okul müdürünün başkanlığında bir müdür yardımcısı, kulüpte görevli bir öğretmen veya koordinatör öğretmen, kulübe çocuk kaydettiren velilerden okul yönetimince belirlenen bir veli ile okul-aile birliği başkanı veya muhasip üyesi (Madde 11(1)). Kurulun görevleri yönetim kurulu rehberindedir.
Etkinliği yürütenler: öğretmenler ile koordinatör öğretmenin rehberliğinde çalışan, sertifikalı ve en az lise mezunu usta öğreticiler (md. 4(1)(f), 4(1)(ğ)). Kimin nasıl seçildiği görevlendirme rehberindedir.
Çalışma süresi: günlük en az 2, en çok 6 çalışma saati; etkinlikler en geç 18.30'da biter; yarıyıl ve yaz tatilinde günlük 10 etkinlik saatine kadar çalışılabilir (Madde 6(1)(c)). Resmî tatillerde kulüp çalışmaz (md. 6(1)(d)). Yaz kulübü yaz dönemi rehberinde anlatılır.

Kimler için?

Çocuğunu kulübe kaydetmeyi düşünen veliler
Okulunda kulüp açmayı değerlendiren okul yöneticileri ve öğretmenler
Okuldaki kulüp ile özel kurumlar arasındaki farkı öğrenmek isteyenler

Kaynaklar

Bu sayfada hata görürseniz düzeltme talebi iletebilirsiniz.